Raport FLOSS do roku 2020

To zupełnie sztuczne ograniczenia, moim zdaniem wynikające z chorej sytuacji na rynku IT, ale nie bezwzględne prawdy.

Przecież takie np. Linux Foundation finansuje ileś (zresztą dużych) firm i ich pieniądze idą w coś, co może skopiować każdy. A więc wcale nie musi być 1.

Natomiast 2 owszem, bardzo przyjemna perspektywa, ale i _wysoki_ zysk nie jest konieczny: ważne, żeby zysk z tego był _netto_ (więcej zyskasz niż włożysz). Zwłaszcza jeśli ma się poczucie, że bez postępu nie będzie żadnego zysku, albo będzie on niższy.

Odcinanie konkurencji to tylko jedna z taktyk uzyskiwania przewagi konkurencyjnej. Są inne, np. efekt pierwszeństwa.

Efekt pierwszeństwa słabo działa, jeśli ktoś może wziąć mój kod, zmienić logo i zacząć sprzedawać taniej nie ponosząc nawet 1/10 kosztu, który włożyłem w jego wytworzenie. Wysoki zysk nie jest konieczny, ale bardzo pożądany.

Zastanawiam się ostatnio nad wydaniem swojego softu (ostatnie 3 lata badań naukowych) i im dłużej się nad tym zastanawiam, tym bardziej składniam się do modelu:

- zamknięte innowacyjne jądro systemu,

- otwarte GUI i interfejsy (na BSD, bo GPL nie pozwoli mi zamknąć WŁASNEGO kodu i ewentualnie wrzucić do mojego produktu poprawek zrobionych przez innych)

Jak ktoś będzie chciał robić konkurecję, i tak będzie musiał zapłacić za licencję na jądro systemu, natomiast ZU będzie mógł sobie zawsze w sofcie podłubać, dostosować do własnych potrzeb, zintegrować z czym tam chce.

Jeśli FLOSS jest w tym przypadku lepszy, to proszę o argumenty…

Od kiedy GPL zabrania wrzucania poprawek do kodu?

Zawsze możesz uzyć podwójnego licencjonowania.

tak, z ciekawości to gdzie prowadziłeś/prowadzisz badania?

Wydaje mi się, że problem (z tym efektem pierwszeństwa, nie z twoim konkretnym planem) polega na założeniu, że robi się tylko jeden wysiłek i potem szlus.

To faktycznie może tak być w warunkach słabej konkurencji. Jeśli jednak w warunkach działającej konkurencji przedsiębiorca zrobi coś pierwszy i spocznie na laurach, to i tak z czasem się dawaluuje. Wówczas ważniejszy jest ciągły rozwój, a nie pojedynczy skok. A to oznacza, że efekt pierwszeństwa będzie się utrzymywać.

@kocio: I w jakiez to badania inwestuje Linux Foundation?

@krzy2: wybacz, ale bredzisz o tej "wysokiej stopie zwrotu" w odniesieniu do R&D. R&D jest deficytowe z definicji. Kropka.

No dobrze, może w farmaceutykach z pomocą patentów "się da" jechać na samym R&D, ale to tylko kwestia czasu do skończenia się hype'a na biotech.

@kocio, masz całkowitą rację, niemniej oddając swój kod ułatwiasz bardzo mocno konkurencji znalezienie się tam, gdzie się znalazłeś w wyniku pierwszeństwa. Jeśli zatrzymasz się, to wierz mi, ze i bez kodu źródłowego konkurencja Cię w końcu prześcignie (napisze własny, zleci, kupi itp), czasem oferując nawet gorszy produkt, poprzez stwarzanie wizerunku bardziej dynamicznej.

@ak47: GPL nie zabrania wrzucania poprawek do kodu, ale zabrania zamknięcia części kodu źródłowego, linkowanego z kodem GPL. Czyli gdyby poprawki do otwartej części naszego kodu zostały wydane na GPL, nie moglibyśmy ich użyć, z powodu zamkniętego jądra. W przypadku BSD jest inaczej.

@arek: Politechnika Warszawska. Robimy badania w zakresie automatyzacji strojenia systemów baz danych. Jednym z efektów jest np. aplikacja, która pozwala dobierać indeksy na podstawie strumieni zapytań SQL. Mamy niezłe wyniki na TPC-H (a w porównaniu z komercyjnymi narzędziami RDBMSowymi nawet dużo lepsze) i rozważamy też wdrożenie takich rozwiązań w przemyśle. Rozważaliśmy też modele oparte na FLOSS, ale niestety specyfika produktu jest taka, że łatwo ukryć używanie go bez płacenia jakichkolwiek profitów autorom kodu. Zresztą Oracle, IBM i MS też b. aktywnie rozwijają tę dziedzinę i jak dotąd nie opublikowali ani jednej linijki kodu.

@Krolik: oczywiście. Otwarty model pozwala za to na zbudowanie społeczności, która będzie wspomagać rozwój, oraz na znacznie szersze rozpropagowanie swojego rozwiązania – a więc i zbudowanie sobie rynku przez poszerzenie zasięgu. Jeśli sprawa jest kłopotliwa we wdrożeniach albo w ogóle sprzyja dopisywaniu kodu na zamówienie, czyli wszelkiego rodzaju personalizacjom, to też sprzyja modelowi otwartemu.

@trasz: zauważyłem, że masz morze czasu na "sprytne" dyskusje; ja tylko jeśli ktoś rozmawia normalnie — zacznij od http://linux-foundation.org/weblogs/press/2008/10… i poszukaj jaki wkład w to ma sama LF, na pewno sobie poradzisz.

@LM: Poczytaj sobie o Venture Capital.

@ak47: Jeśli dodałeś do własnego kodu na GPL obce poprawki, to w tym momencie nie możesz udzielić na niego licencji komercyjnej, bo nie jesteś autorem tych poprawek (chyba, że namówisz autora poprawek aby te prawa na Ciebie przepisał). A skądinąd jedną z głównych motywacji wydawania kodu na GPL jest otrzymywanie poprawek. Czyli albo rybki (zewnętrzne poprawki), albo akwarium (licencje komercyjne).

Numer z dual licensingiem wychodzi w inny sposób: olewasz poprawki zewnętrzne i zakładasz, że GPL jest na tyle antykomercyjna, że odbiorca stosujący soft zarobkowo musi od Ciebie kupić licencję komercyjną. Inaczej mówiąc, wypuszczasz wersję "do użytku niekomercyjnego" na GPL.

@krzy2: podwójne licencjonowanie i wypuszczenie wersji do użytku niekomercyjnego na GPL jest fajne, tylko że – jak zabezpieczyć się, aby kod nie został wykorzystany komercyjnie z pominięciem opłat? Bo o ile w przypadku np. takiego QT byłoby widać, gdyby ktoś wypuścił zamknięty kod oparty na QT (i można go pozwać), to w przypadku profilera czy monitora dla RDBMSa użycie na produkcyjnym systemie jest b. trudne do wykrycia – tego nie widać na zewnątrz. Chyba, że pokażecie przykład produktu / firmy, która rozwija takie produkty, wypuszcza na podwójnej licencji i jeszcze na tym zarabia…

@krzy2: R&D != VC. Równie dobrze mógłbyś przyrównać pisanie książek z ich wydawaniem.

@Krolik – ale takiego mysql'a w korporacji przeciez zainstalowac mozna. Podobnie mozna kazdy gotowy ,,produkt''. O ile nie linkuje sie z jego kodem swojego zamknietego kodu – czy tak? (bardzo mnie to interesuje a nie wiem czy dobrze rozumiem)

Krolik: jezeli badania robiles na PW to zwroc uwage na to, kto jest wlascicielem praw autorskich do tego projektu.

Rowniez tworze software jako czesc mojego doktoratu i z tego co mi wiadomo, to w moim przypadku majatkowe prawa autorskie do kodu naleza do instytucji, ktora finansuje te badania.

W moim przypadku optymalnym modelem byloby podwojne licencjonowanie w taki sposob, aby kod byl wolny do uzycia w projektach niekomercyjnych i akademickich. Robilem troche rozeznania jak inni sobie poradzili z tym problemem – chyba dobrym rozwiazaniem wydaje sie udostepnianie kodu zrodlowego tylko dla jednostek akademickich (po wczesniejszej rejestracji np. faxem).

Słuszna uwaga, właśnie sobie przypomniałem i o tej sprawie – jednostki publiczne co do zasady powinny tworzyć rzeczy dostępne publicznie. Skoro są finansowane właśnie z publicznych pieniędzy, to i powinny zasilać zasób publicznych technologii: wynikami badań, kodem i czym tam jeszcze.

Można sobie tylko wyobrazić gdzie bylibyśmy dziś, gdyby nie to, że technologia do budowy Internetu jest swobodnie dostępna – a przecież nie została zaprojektowana w domu przed śniadaniem przez nastolatka, ani w biurach dużej firmy, a ważnym momentem w jej rozwoju było zaadaptowanie przez środowiska akademickie. Podobnie z WWW. A zyski z jednego i drugiego są już dziś oczywiste nawet w biznesie. Powstało wokół nich wiele miejsc pracy i nadal znajdują się nowe sposoby na zarabianie przez sieć.

Tylko jedna bardzo ważna uwaga: ten model, o którym piszesz (kod wolny do użycia w projektach niekomercyjnych i akademickich), to nie jest model publiczny, bo wyłącza biznes. Jeśli to nie jest jasne, to wystarczy się zastanowić co to znaczy "droga publiczna" – jeżdżą nimi zarówno osoby prywatne jak i samochody dostawcze do firm.

Sprawa jest delikatna i trudna, bo głodna inwestycji nauka dąży do współpracy z biznesem, naukowcy przyzwyczaili się do płatnych publikacji (co ma sens jeśli mówimy o kosztach druku, ale przecież wystawianie w sieci to już co innego) itd. Zapewne może być też problem z realizacją grantów na zlecenie – niby instytucja publiczna, ale te konkretne pieniądze mogą pochodzić wcale nie ze środków publicznych.

Niemniej sfera publicznej nauki bardzo dobrze pasuje do wizji otwartego R&D – de facto to właśnie tradycyjne i bardzo stare źródło takich badań.

Niestety nie czytałem całego dokumentu, tylko streszczenie (podejrzewam, że inni dyskutanci też jeszcze nie zdążyli =} ), więc może tam są jakieś bliższe wskazówki na takie tematy. Warto się wgłębić, żeby sprawdzić dokładniej.

@vampre – Kod źródłowy dla jednostek akademickich będzie udostępniony, pytanie tylko, czy właśnie udostępniać szerszej społeczności. Nasz instytut jest zainteresowany wdrożeniami komercyjnymi, tzn. nie działamy jak instytucja charytatywna. Bierzemy udział w wielu komercyjnych, usługowych projektach (ostatnio Siemens i France Telecom), i całkiem nieźle to się obu stronom opłaca.

Co do oprogramowania rozwijanego samodzielnie przez doktorantów, to ta sprawa nie jest do końca jasna. Niemniej w regulaminie nie ma ani słowa o automatycznym zrzekaniu się jakichkolwiek praw majątkowych, w szczególności do oprogramowania. Po drugie oprogramowanie samo w sobie często nie jest częścią doktoratu, a jedynie środowiska umożliwiającego testowanie konkretnych algorytmów. Broni się rozprawy. Kodu źródłowego ani gotowej aplikacji raczej nikt nie ogląda (co najwyżej promotor).

@kocio, ależ tak, badania finansowane z budżetu powinny być otwarcie dostępne. Ale nikt nie może z drugiej strony zabronić jakiejś firmie wzięcia wyników tych badań i wykorzystania ich komercyjnie, ani zmusić tej firmy do zapłaty np. w formie otwarcia swojego kodu źródłowego.

Inna rzecz, że finansowanie z budżetu to jedno, a finansowanie przez biznes to drugie. Nie widzę nic złego w tym, że biznes zleca badania w jakiejś tematyce i za to płaci, wspomagając rozwój nauki.

@Krolik: Otóż właśnie niezbyt jest to możliwe i dlatego jak chcesz na tym kodzie zarobić to trzymaj Ty się z nim jak najdalej od GPL-a i open source w ogólności…

Zresztą tak naprawdę model biznesowy MySQL-a i Qt opiera się na teorii prawnej która (dla mnie przynajmniej) jest mocno wątpliwa (jakoby aplikacja zlinkowana do GPL-owej biblioteki musiała być objęta GPL-em).

No właśnie, to jest problem pewnie z całą nauką: tu dopiero trzeba ustalić sytuację faktyczną i na spokojnie przemyśleć jak wzmocnić sferę publiczną bez machania szabelkami i krzywienia się na wszelkie związki między nauką a biznesem. Być może to tylko kwestia doprecyzowania regulaminów, ale podejrzewam, że problem jest dużo bardziej złożony.

A może ktoś zna jakieś raporty albo pomniejsze materiały na ten temat? Chętnie się zapoznam.

W każdym razie w tym raporcie widać wyraźne związki między rozwojem idei otwartego dostępu ( http://pl.wikipedia.org/wiki/Otwarty_dost%C4%99p ) oraz ruchem otwartej edukacji ( http://koed.org.pl/ ) a przyszłością FLOSS. Bo to są związki strategiczne na poziomie makro, w mniejszej skali nie są tak widoczne.

A propos twojego projektu: jeśli chodzi o rzeczy usługowe, to i tak nie zarabiacie bezpośrednio na kodzie. Jeśli jednocześnie interesują was zyski z otwartości, o których wspominałem wyżej, to otwarty model może się okazać albo odpowiedni, albo po prostu lepszy. Poza stratami należy zawsze uwzględniać także zyski oraz ryzyko itp. czynniki i porównywać dopiero ostateczny bilans obu modeli.

@kocio: Oczywiście jestem za. Tylko bądźmy konsekwentni i zakażmy uczelniom produkcji kodu objętego licencją GPL. Bo jak powszechnie wiadomo nie może on być wykorzystywany komercyjnie (za wyjątkiem szczególnych przypadków).

Po pierwsze – kod na GNU GPL jest właśnie dostępny publicznie (General _Public_ License), dla każdego i do używania w każdym celu, także komercyjnie (tzn. do zarabiania pieniędzy). Są tylko pewne warunki jego _udostępniania w zmodyfikowanej formie_.

A po drugie: pewnie, że lepiej by było dla sfery publicznej, gdyby docelowo uczelnie publikowały wszystko od razu na PD albo MIT/BSDL/CC BY itp. (generalnie uznawanie autorstwa).

Ale to się nie zrobi w jeden dzień, podobnie jak z dnia na dzień nie rozplączemy nadmiernych związków między nauką a biznesem. Więc szkoda mi energii na bycie konsekwentnym w sensie ustalania od razu całej wizji. Bardziej zależy mi na podjęciu zmiany (na początek w świadomości) i potem jej realnym wprowadzaniu.

@krolik:

"Niemniej w regulaminie nie ma ani słowa o automatycznym zrzekaniu się jakichkolwiek praw majątkowych, w szczególności do oprogramowania."

O jakim regulaminie mowisz?

Z tego co mi wiadomo, prawa majatkowe do wszystkiego co jest tworzone w naszym instytucie (niezaleznie czy jest to software czy jest to metoda eksperymentalna) naleza do instytutu. Ale to zalezy zapewnie od poszczegolnych jednostek.

@vampire: miałem na mysli regulamin studiów doktoranckich. Gdy ktoś jest asystentem zatrudnionym na umowę o pracę, to zupełnie co innego i pewnie zależy od umowy, jaką ma z uczelnią. U nas zwykli doktoranci nie są wynagradzani za prowadzone badania naukowe, nie mają umów o pracę – kwestie ich obowiązkw reguluje regulamin studiów (a czego nie ma w regulamiie – ustawa o szkolnictwie wyższym). Żeby prawa majątkowe należały do instytutu, musiałyby być jasne przepisy, co jest rozumiane przez pracę "w ramach doktoratu" i do czego prawa są przenoszone, a do czego nie.

Tak czy inaczej, jeśli ktoś np. opracuje jakiś algorytm wg własnego pomysłu, następnie zrobi na podstawie tego doktorat (publikacje + rozprawę), a przy tym w domu, zupełnie na boku, na swoim sprzęcie zaimplementuje komercyjną aplikację wykorzystującą jego własny pomysł i wyniki badań, to ma pełne prawo czerpać z tego korzyści finansowe. Soft nie został wykonany w ramach doktoratu / pracy naukowej / pracy. Ty vampire też masz prawo wziąć tekst któregoś z naszych artykułów opublikowanych powiedzmy przez Springer, zaimplementować to w czymkolwiek, dorobić GUI i sprzedawać, i nic nam do tego. Dlaczego więc nie może zrobić tego samego autor?

Nie wiem jak wyglada sprawa doktoratow w Polsce. Studia magisterskie konczylem w UK i tutaj tez robie doktorat.

W moim przypadku wyglada to tak, ze pracuje dla rzadowego instututu badawczego (ktory nie jest czescia zadnego uniwersytetu) i przez niego jestem tez oplacanym. Jednoczesnie badania, ktore wykonuje sa czescia doktoratu, ktory bedzie broniony na uniwersytecie do ktorego jestem formalnie przypisany (jako off-campus project).

Wszystko co zrobie w ramach doktoratu nalezy do instytutu. Zarowno metody jak i jakikolwiek kod. I dotyczy to nie tylko programowania – jezeli ktos np. uzyska jakies interesujace myszy transgeniczne cala metodologia oraz know-how nalezy do instututu.

Oczywiscie, jezeli metoda zostaje opublikowana to wowczas kazdy moze wykonac sobie jej implementacje. Dotyczy to oczywiscie rowniez i autora, z tym, ze nie moze to byc wykonane w godzinach pracy (co jest dosc ciezkie do udowodnienia). Jednak nie wszystko moze byc publikowane, gdyz czesc rzeczy jest zgloszonych do ochrony patentowej (nie dotyczy oczywiscie oprogramowania czy metod numerycznych).

Hm, patenty dla instytucji publicznych to mi się widzi kolejny trudny temat.

Ale tak jeszcze o R&D – już było o publicznej nauce jako naturalnym źródle badań dla FLOSS, było o metodach badań w stylu FLOSS/wolnej kultury (Mozilla Labs), ale oczywiście możliwe są też badania w starym stylu, i na to już też jest przykład – takie robił Novell pracując nad ergonomią GNOME.

Tak się rozgadaliśmy, a to zaledwie jedna sprawa z całego raportu. Raport wspomina tu jeszcze inne ciekawe sprawy, np. że rozwój FLOSS w ważnych i publicznych sektorach administracyjnego powinno się traktować jako strategiczny (a nie tylko "badany"), wspomina o różnych formach zachęcania do tego (zarówno środowiska akademicka jak i prywatne oraz społeczności), zakładanie specjalnych centrów badań FLOSS (bo instytucjonalna nauka może być zbyt powolna), wreszcie tworzenie specjalnych Venture Funds (funduszy ryzyka?), żeby pomagać przedsiębiorcom robić biznes na FLOSS. A to tylko streszczenie streszczenia…

Trafna analogia. Dodam, że czasem zapalniczka może wybuchnąć.

/me podnosi rękę

Obecny.

@Rsh: Oszczedzily najwyzej tyle, ile wynioslyby ich licencje na kompilator. Czyli gora kilka miesiecznych pensji per krzeslo.

@Rsh: Więcej niż tylko "działający kompilator" – działający kompilator ze stałą darmową aktualizacją do wszystkich kolejnych wersji oraz swobodę dostosowania np. do ilości maszyn i innego rodzaju firmowych potrzeb ad hoc.

Pewnie nie każdy kupujący własnościowe kompilatory potrzebuje nowej wersji, ale gdyby obecne wersje kompilatorów (wolnych i nie) miały już wszystko i dobrze, to nie byłoby sensu dłużej ich rozwijać.

@kocio: Z drugiej strony ficzery wprowadzane teraz w GCC – automatyczna wektoryzacja, nadal niespecjalnie dzialajaca, albo IPO, w kompilatorach komercyjnych byly wiele lat temu.

Wszystko zależy co chcemy robić. Jeśli tworzymy system w oparciu o wspierany procesor, to kompilator komercyjny jest sens wybierać tylko, gdy jest lepszy niż rozwiązania darmowe. Specjalizowane kompilatory producentów zawierają np. różne optymalizacje na poziomie kodu wynikowego, żeby program zajmował jak najmniej miejsca, usuwane są zbędne funkcje, dane i wiele innych rzeczy. Do malutkich procesorków GCC w ogóle się nie nadaje – czasami jedyny "RAM" jaki mamy to dużo rejestrów. Komercyjne, specjalizowane kompilatory jeszcze sobie poradzą z generacją kodu i globalną alokacją rejestrów na rejestry sprzętowe.

Schody zaczynają się, gdy budujemy system w oparciu o procesor niewspierany, np. własny/zakupiony/przerobiony procesor w układzie FPGA. Gdy istnieje procesor o podobnym zestawie instrukcji (np. wszelkie klony DLXa czy MIPSa), to GCC też nadaje się idealnie, bo można w miarę niskim nakładem pracy przerobić pliki konfiguracyjne backendu.

Gdy darmowe kompilatory nie obsługują danego procesora lub obsługują go za słabo na potrzeby firmy to wtedy bardziej opłaci się po prostu kupić komercyjne narzędzia. Przerobienie GCC pod jakis target jest cholernie trudne i wymaga spędzenia masy czasu na nauce "flaków" kompilatora co nie jest zadaniem trywialnym.

@kocio: Popatrzmy… "Personas for Firefox is a extension that adds lightweight theming to your browser.". No tak, research jak sie patrzy – w koncu brak lekkich skorek dla FireFoksa to jeden z palacych problemow wspolczesnej informatyki.

Inaczej. Zwykle mowiac o researchu ma sie na mysli cos, co bedzie w jakis istotny sposob. W sensie, o cos wiecej niz zmiane theme'a w przegladarce albo przyspieszenie tej przegladarki w taki sposob, aby zaczela dorownywac konkurencji.

A jeszcze o czymś napisali, czy to już wszystko co znalazłeś?

@kocio: To ty probujesz bronic tezy, jakoby z Open Source zwiazany byl jakis research, a nie tylko, widoczne na pierwszy rzut oka, kopiowanie rozwiazan z oprogramowania komercyjnego. Przytocz wiec konkretny przyklad.

Wiesz gdzie są przykłady, masz czas – idealne połączenie żeby przeczytać.

@kocio: Przeczytalem. Znalazlem cala mase projektow, ktore bylyby ok jako projekt hobbystyczny dla kogos ze zbyt duza iloscia wolnego czasu, ale nie znalazlem niczego, co kwalifikowaloby sie jako sensowny research.

Dlatego wlasnie prosze – pokaz mi przyklad czegos istotnego technologicznie, co wzielo sie z researchu w ramach Open Source.

A co to jest dla ciebie "sensowny research" i jak liczysz "istotność technologiczną"? I o których projektach z tej masy przeczytałeś poza tamtym jednym (nie podałeś nawet ich nazw)?

@kocio: Sensowny research w informatyce polega na tworzeniu nowych rozwiazan technicznych. Tworzenie nowych skorek pod to nie podpada. Wyczajenie, jak korzystac z reszty systemu, aby zrobic interfejs uzytkownika dorownujacy responsywnoscia konkurencji – rowniez.

Mhm. To o których przeczytałeś poza tym jednym, który ci nie podpada?

Hmm, no właśnie niestety też odnoszę trochę wrażenie, że badania w ramach open source to taki troszkę "wishful thinking". Wszyscy się zgadzamy, że to bardzo pożyteczne rozwijać jakiś produkt open-source i zarazem prowadzić na jego potrzeby porządne R&D, ale niestety takie rzeczy są dosyć rzadkie. Nie wiem jak jest w innych dziedzinach, ale w dziedzinie baz danych badania są prowadzone głównie przez 2 grupy:

1. Gracze komercyjni (IBM, Oracle, Sybase, Microsoft itp.). Tu nie ma mowy o jakikolwiek otwieraniu kodu, choć wyniki są czasem publikowane całkiem szczegółówo w płatnych pismach (ale dostępnych dla naukowców). Stąd pochodzi "na oko" większość innowacji, szczególnie tych które wchodzą na prestiżowe konferencje i wysokopunktowanych czasopism.

Niektóre projekty są otwierane, kiedy już się "zużyły" i zostały zastąpione nowszymi, lepszymi (np. IBM Cloudscape -> JavaDB, Oracle InnoDB -> MySQL).

2. Uczelnie i państwowe instytucje badawcze. Część z tych projektów też bywa otwierana, zwykle po zakończeniu badań. Taki rodowód ma np. PostgreSQL. Innowacyjność się niestety zwykle kończy wraz z opuszczeniem murów uczelni.

Obie te grupy dysponują wysokowykwalifikowanymi kadrami, pierwszą po prostu na to stać (ale w długiej perspektywie zarabia na tym), druga takowe produkuje, bo ma takie cele statutowe. Tymczasem ruch FLOSS na razie ma zupełnie inne cele – wyprodukować wolne i w miarę użyteczne oprogramowanie. W większości przypadków nauka do tego nie jest potrzebna, choć w takich dziedzinach jak akurtat bazy danych bardzo pomaga uzyskać przewagę konkurencyjną. Pytanie tylko, czy uzyskanie jakościowej przewagi konkurencyjnej jest konieczne dla powodzenia otwartych projektów? Patrząc na projekty takie jak PHP, MySQL czy GIMP, wydaje mi się, że nie. I chyba to tłumaczy (obecne) marne zaangażowanie FLOSS w naukę.

Z tym, że mówimy o dużej skali czasu (12 lat), więc należy odrzucić to co "na razie" i potraktować to po prostu jako normalny dalszy etap rozwoju.

Dla porównania – 9 lat temu, kiedy zaczynałem swoją przygodę z FLOSS, nie było żadnych wytycznych HIG dla KDE i GNOME, poza skromnym KOffice nie było żadnego pakietu biurowego na wolnej licencji, więc w dystrybucjach pojawiał się StarOffice, ApplixWare lub podobne własnościowe pakiety, nie było jeszcze Firefoksa, a własnościowy Netscape wywalał się bez przerwy. Wszyscy zastanawiali się jaka będzie "killer app", która się wybije i pokaże co FLOSS potrafi – i raczej myślano o GIMP-ie niż o przyszłym potomku tegoż Netscape… =} Nie było efektów 3D ani Linux Foundation, biznes dopiero powoli się przekonywał do linuksowych serwerów, a rządy i administracja jeszcze nawet o tym nie myślały.

Dziś biznes używa bez obaw (sprawa SCO dała tu chyba duży efekt psychologiczny), rządy adaptują, a taki Shuttleworth – lider najpopularniejszej dystrybucji Linuksa – stawia za cel nie "wyprodukować wolne i w miarę użyteczne oprogramowanie", tylko walczyć ergonomią i wyglądem z OS X.

Dziś już nie chodzi o to, żeby było w ogóle na wolnych licencjach, ale żeby nie było potrzeby stosować już żadnych niewolnych elementów – stąd Gnash, uwolniona Java, praca nad pełnowartościowymi sterownikami 3D oraz do kart Wi-Fi itp. Dziś nikt specjalnie się nie martwi, że HURD nie wystartował – Linux jest najpopularniejszy, ale są dojrzałe systemy na wolnych licencjach (BSD, Solaris), a rozwija się też Syllable i Haiku…

Generalnie – był to kompletnie inny etap, a dziś jesteśmy zupełnie gdzie indziej, a za 12 lat w jeszcze innym miejscu. Właściwe pytanie brzmi więc czy są jakieś pierwsze przykłady takiego otwartego R&D i jak mogą się rozwinąć – oraz oczywiście jakie mogą być czynniki przeciwne.