W celach diagnostycznych przydaje się bezpośrednia komunikacja z serwerem SMTP lub IMAP. Jeśli w grę wchodzi szyfrowanie, nie jest to proste, jednak za pomocą odpowiednich narzędzi zaczyna to być możliwe.

SMTP to protokół dostarczania poczty. Taki wirtualny listonosz, który chodzi z wielką torbą i wkłada listy do odpowiednik skrzynek. [...] POP3 jest używany przede wszystkim do jednokierunkowego pobierania wszystkich nowych wiadomośći ze skrzynki; IMAP jest raczej zorientowany w kierunku bezpośredniej współpracy ze skrzynką. Nieodłączny SMTP, powszechny POP3 i „nowy” IMAP. Krótko i rzeczowo napisany artykuł [...]

Skrzynka pocztowa od Google – GMail została wyposażona w obsługę protokołu IMAP.