Poza osiągnięciem tego istotnego zadania Mesa 8.0 przynosi także wiele innych ulepszeń, między innymi w architekturze Gallium3D jak i samych sterownikach, dla konkretnych kart graficznych.

Niektóre zmiany w wersji 8.0:

• zwiększona wydajność niektórych sterowników dla kart ATI / AMD oraz Nvidii;
• nowy state tracker (XA) dla akceleracji sprzętowej operacji 2D;
• wsparcie dla Androida w głównej gałęzi Mesy;
• obsługa zmiennoprzecinkowych buforów głębi (domyślnie wyłączona z powodu patentów);
• dodano wstępną obsługę Ivy Bridge (zintegrowane z procesorem układy Intela);
• ulepszono obsługę kart Nvidii z rodziny Fermi;
• dodano wsparcie dla najnowszych układów od AMD (Radeon HD 7000 wciąż nie jest obsługiwany);
• zintegrowanie gałęzi Gallium3D pipe-video, udostępniający API VA-API oraz VDPAU;
• programowy sterownik LLVMpipe potrafi obsłużyć GNOME Shell / Mutter (dzięki zaimplementowaniu GLX_EXT_texture_from_pixmap);
• całkowicie przebudowany sterownik VMware (udostępniający akcelerację sprzętową systemom uruchomionym w trybie gościa w systemach wirtualizacji tej firmy);
• oraz wiele innych zmian.

Sterowniki posiadające obsługę OpenGL 3.0 to:

• klasyczny sterownik Intel (tylko sprzęt nowszych generacji: Sandy Bridge oraz Ivy Bridge);
• sterownik R600g (Radeon HD od serii 2000 do 6000);
• NVC0 z rodziny Nouveau (GeForce 400/500).

Ponadto deweloperzy zdecydowali się na dość drastyczne porządki w głównej gałęzi, w celu uproszczenia konserwacji oraz zwiększenia elastyczności kodu (aby ułatwić wprowadzanie obsługi nowych technologii). Usunięto także nieużywane lub przestarzałe elementy (między innymi sterowniki kart graficznych, których produkcji zaprzestano dekadę temu).
Główne efekty tych porządków to:

• usunięcie wszystkich startych sterowników DRI nie implementujących DRI2 (i810, mach64, mga, r128, savage, sis, tdfx oraz unichrome);
• usunięta obsługa BeOS;
• usunięte zbędne (i porzucone) sterowniki gldirect oraz ICD;
• usunięto sterownik programowy linux-fbdev.

Kolejnym wydaniem (stabilizującym obecne) będzie 8.0.1, natomiast kolejną wersją przynoszącą ulepszenia (które zaczęły się już kumulować) będzie 8.1.

Naprawiono 789 błędów (najstarszy to #209 – niedziałający PrintScreen) z czego 118 to poprawki regresji (najstarsza to #1009 - niedziałająca kombinacja klawiaturowa Shift-F10 dla otwierania menu kontekstowego). Część ulepszeń powstała w ramach zeszłorocznego Google Summer of Code.

Najważniejsze zmiany:

• obsługa motywów przygotowanych dla systemu Windows XP;
• działająca obsługa WiFi/WLAN;
• nowy, wydajniejszy sterownik sieci, LwIP;
• obsługa operacji Scatter/Gather DMA, zwiększająca kompatybilność ze sterownikami kart sieciowych napisanych dla NT 5.1 i nowszych;
• możliwość skompilowania źródeł systemu z użyciem MSVC;
• biblioteka shell32 została przepisana w C++;
• oraz wiele innych poprawek i nowości.

Pełna lista zmian.

Pobierz nową wersję.

Od dłuższego czasu mówiliśmy w Laboratorium Technik Mobilnych BRAMA o rozpoczęciu działalności podcastowej poświęconej WiOO i w końcu zebraliśmy się by ją uruchomić!

12 stycznia 2012 odbyło się spotkanie w ramach Linuksa w Bramie dotyczące podcastingu, uzyskaliśmy dostęp do profesjonalnego sprzętu do nagrywania podcastów i
videocastów (wyposażenie profesjonalnego studia nagraniowego). Chcemy wykorzystać to i początkowo jako ekipa LwB przygotować działalność podcastową pod starym i zapomnianym OSmediowym brandem Wolna Kultura, która będzie członkiem grupy OSmedia, a w którą zaangażowane będą LwB, Laboratorium Technik Mobilnych BRAMA, FWiOO oraz mixer3d.

Na start w ramach tej działalności nagrywać i wydawać regularnie będziemy:

• komentarze do najważniejszych wolnokulturowo-prawno-wioo wydarzeń (sirmacik, rysiek i piorek)
• audycja muzyczna (raz w tygodniu lub częściej) – godzina muzyki wydawanej na otwartych licencjach (wzorujemy się tu na Rathole Radio)
• w miarę możliwości, chcielibyśmy nagrywać okoliczne i nasze konferencje i wydarzenia

Oprócz tego chcemy uruchomić:

• usługę nagrywania klipów dla NGOsów – jeśli mają potrzebę i wiedzą co chcą nagrać, a nie mają nikogo, kto pomoże im to profesjonalnie ogarnąć to oferujemy możliwość nagrania i montażu włącznie z wykorzystaniem techniki zielonego ekranu
• wspieranie podobną usługą projektów WiOO, które się do nas zgłoszą – często chwytliwe nagranie jest najlepszą metodą na dotarcie ze swoją wiadomością lub zdobycie dotacji od użytkowników

Pierwszą audycję z cyklu Klub Dyskusyjny poświęciliśmy tematowi ACTA, nowego wydania Firefoksa, Humble Bundle oraz współpracy organizacji pozarządowych. Kolejna audycja pojawi się już w najbliższą środę!

Zapraszamy do śledzenia nowości pojawiających się na stronie wolnakultura.pl znajdującej się obecnie w dość wczesnym stadium rozwoju, jednak to działalność *castowa jest dla nas priorytetem.

16 stycznia br. zakończył się turniej Google Code-In, skierowany do uczniów szkół. Trwał on w dniach od 21 listopada 2011 r. do 16 stycznia 2012 r. W tym czasie wolontariusze ukończyli 208 zadań na rzecz Haiku. W większości zadania polegały na tłumaczeniach systemu, prezentowania Haiku podczas spotkań lokalnych grup linuksowych, sprawdzaniu zgłoszonych błędów czy nadal są aktualne, bądź projektowaniu różnych grafik na potrzeby marketingowe projektu Haiku.

W kwestii programowania to jeden z uczestników konkursu – Aleksas Pantechovskis, napisał narzędzie writembr, przydatne gdy Haiku jest jedynym zainstalowanym systemem operacyjnym na komputerze. Dzięki temu Haiku można uruchomić bez potrzeby instalowania bootmanagera. Ten sam programista napisał też klona BeOSowej aplikacji setmime. Aplikacja ta pozwala z poziomu terminala na sprawdzanie i modyfikowanie zarejestrowanych typów MIME w systemie, także ułatwia niektóre sprawy jak np. automatyzacja instalacji skryptów. Za ogólny wkład w Haiku( ukończył też “mniejsze” zadania), został dodany do listy współtwórców Haiku, jako osoba wnosząca wkład( contributor).

Inni zaś testowali powiązanie( zbindowanie) różnych języków z API Haiku, głównie pythona. Także opracowano kilka plików .bep dla paru niesportowanych jeszcze programów jak np. TOR. Pliki .bep wchodzą w skład narzędzia HaikuPorter, zawierają one informacje zapisane w ASCII, o tym jak i gdzie pobierać, instalować, patchować i budować pakiety z programami.

Wszystkie rzeczy dodane do kodu źródłowego Haiku, można przejrzeć na stronie git projektu Haiku.

Niestety nie było żadnych zadań związanych z tłumaczeniem Haiku na język polski. Możliwe, że nie zgłosił się żaden mentor znający nasz ojczysty język. Na tym polu wypadamy blado w porównaniu z sąsiadami zza wschodniej granicy. Na szczęście w tym przypadku można pomóc w każdej chwili, za pomocą Haiku Translation Assistant – które służy to tłumaczenia systemu i systemowych aplikacji, bądź można skorzystać z innego narzędzia online, ale w tym przypadku tłumaczy się dokumentację, instrukcję obsługi Haiku dla zwykłych użytkowników.

Trzeba mieć na uwadze, że od jakiegoś czasu nie ma osoby zarządzającej polską lokalizacją, przez co zmiany nie mogą być dodawane do kodu źródłowego i recenzowane. Następnie co jakiś czas zwiększa się ilość tekstu do tłumaczenia, co ma związek z postępami wykonanymi podczas prac przy Haiku.

Stowarzyszenie Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa, zgodnie z założeniem swoich działań statutowych, partycypowała w kosztach powołania Fundacji Aegis, pokrywając 1/3 kosztów tego procesu. Tym samym, Stowarzyszenie Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa, głosem jego zarządu, udziela poparcia inicjatywie powstania Fundacji Aegis i planom jej działalności.

Aegis (Egida) to mityczna tarcza Zeusa, wykuta przez Hefajstosa. Według mitologii greckiej, miała ona chronić młodego boga. Zgodnie z frazeologią języka polskiego egida, a właściwie związek frazeologiczny „pod egidą”, oznacza roztaczanie opieki, przewodnictwo, patronat, czy protektorat. Aegis to też element nazwy kodowej systemu ochrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej obszaru działań floty lub wspieranego przez Marynarkę Wojenną USA lądowego teatru działań.

Fundacja Aegis, wzorem Apache Foundation, wpisuje się w ten kontekst i przyjmuje kształt fundacji parasolowej.

Pod parasolem fundacji przygotowane jest miejsce dla projektów związanych nie tylko z wolnym i otwartym oprogramowaniem, ale także dla projektów z dziedziny otwartych standardów, otwartych danych i interoperacyjności.

Fundacja Aegis zajmować się będzie wsparciem technologicznym, prawnym, społecznościowym i biznesowym dla projektów, które znajdą się pod jej
egidą. Fundacja zajmować się będzie także działalnością wydawniczą i stymulacją społeczności zgromadzonej wokół wolnego i otwartego oprogramowania, a także będzie pełnić rolę węzła komunikacyjnego pomiędzy deweloperami i innymi osobami zaangażowanymi w projekty związane z otwartym oprogramowaniem, otwartymi standardami, otwartymi danymi i interoperacyjnością, a światem biznesu i rynkiem zatrudnienia.

Dla członków Stowarzyszenia Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa, którzy znają jej statut, związek Stowarzyszenia Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa i Fundacji Aegis powinien być oczywisty. Na wielu płaszczyznach cele statutowe Stowarzyszenia Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa oraz Fundacji Aegis pokrywają się, zaś w wielu innych miejscach uzupełniają się nawzajem.

Fundacja Aegis będzie starała się zapraszać istniejące już projekty związane z wolnym i otwartym oprogramowaniem, otwartymi standardami, otwartymi danymi i interoperacyjnością pod swoją opiekę, ale także zachęcać będzie do tworzenia nowych projektów, formalizowania społecznych inicjatyw oraz do pielęgnacji inicjatyw, które mają na celu ochronę dóbr społeczności.

Ochrona dóbr społeczności według Fundacji Aegis, to stworzenie w Polsce „zbrojnego ramienia” ruchu wolnego i otwartego oprogramowania, ruchu otwartych standardów, inicjatywy otwartości danych i przyrzeczenia interoparcyjności. Fundacja ma zamiar stać na straży licencji chroniących otwartości i walczyć z wszelkimi przejawami naruszania tych licencji.

Projekty znajdujące się pod parasolem Fundacji Aegis będą mogły liczyć na doradztwo w kwestiach związanych inżynierią programowania, projektowaniem aplikacji i usług, biznesem, zarządzaniem projektami i rozwojem osobistym.

Fundacja Aegis starać się będzie działać w sposób merytokratyczny.
Decyzyjność w sprawach związanych z projektami jest trójstronna i dzieli się między fundatorów i stowarzyszenie Szczecińska Grupa Użytkowników
Uniksa i Linuksa, które reprezentowane jest przez jego władze. Oznacza to, iż Stowarzyszenie Szczecińska Grupa Użytkowników Uniksa i Linuksa ma jeden z trzech głosów decyzyjnych w sprawach związanych z projektami.

Poza głosami decydującymi, które konieczne są ze względów formalnych, w fundacji powołane zostało ciało nazwane mianem Zgromadzenia Fundatorów.
W zgromadzeniu tym zasiadają fundatorzy oraz osoby, które jako specjaliści w dziedzinach związanych z działalnością fundacji, zostają zaproszone do niego przez zarząd fundacji.

Wszystkie osoby, które są zainteresowane wsparciem Fundacji Aegis w jakikolwiek sposób, zapraszamy i zachęcamy do kontaktu. Fundacja to przede wszystkim ludzie i inicjatywy, ale zapraszamy do współpracy także firmy i organizacje, które w Fundacji Aegis widzą partnera do współpracy na polach swojej działalności.

Z racji tego, że Haiku w wersji R1 ma być zgodny binarnie z BeOSem w wersji R5, Haiku występuje w dwóch wersjach. Oficjalne Haiku jest kompilowane za pomocą GCC 2 i nosi nazwę gcc2h (h oznacza hybrid czyli, że zawiera biblioteki GCC 4 dzięki którym działają aplikacje skompilowane w GCC 4 – a takie wymagania/zależności ma większość dzisiejszego oprogramowania i portów). Druga wersja jest nieoficjalna( dostarczana przez developerów Haiku), z której korzysta większość użytkowników, to gcc4h, czyli jest kompilowana za pomocą czwartego GCC i posiada biblioteki z wersji GCC 2. Istnieją też “standardowe”, mało istotne wersje z bibliotekami jednego rodzaju( gcc2 bądź gcc4). Haiku R1 będzie właśnie posiadać dwa API. Jedno dla starych, BeOSowych aplikacji( GCC 2) i drugie dla nowych( GCC 4). Dlaczego tak jest? Po bankructwie Be Inc. i upadku BeOSa (firmę wykupił Palm i źródła stały się jego własnością intelektualną – później wchłonięte przez ACCESS Co. i jedynie uwolniono kody źródłowe paru aplikacji systemowych, jeszcze za nieboszczki Be Inc. np. OpenTracker) zaprzestano rozwijania aplikacji dla BeOSa i w większości przypadków nie uwolniono programów na zasadach open source. Następnie twórcy kompilatora GCC wprowadzili w nim zmiany, które doprowadziły do zerwania wstecznej kompatybilności. Aplikacje dla Haiku które posiadają API napisane w C++, muszą być na nowo kompilowane z poprawkami w kodach źródłowych. Problemu by nie było, gdyby programy dla BeOSa były rozwijane na bieżąco. Wtedy twórcy systemu i aplikacji dla niego, mogliby drogą ewolucji łagodnie przystosowywać system pod nowsze wersje GCC.

API i ABI GCC 4 w pierwszym Haiku nie będzie w przyszłości rozwijane, tzn. programy w nim skompilowane dla Haiku R1 nie będą kompatybilne z wersją Haiku R2. Wersja R2 będzie posiadać zamrożone API GCC 2 i nowe GCC 4, jednocześnie developerzy nie planują wrzucać do następcy obsługi API GCC 4 z wersji R1 – nie chcą mnożyć API w następcy. Z powyższych powodów wersja gcc4h Haiku nie jest tą oficjalną(może to ulegnie zmianie w przyszłości pod wpływem różnych czynników) ale nic nie stoi na przeszkodzie by z niej korzystać tak jak to robi większość użytkowników, którzy chcą korzystać z aplikacji skompilowanych w GCC 4 – niektóre porty nie chcą poprawnie działać w wersji gcc2h, gdzie przykładowo media_server jest również w GCC 2, tak jak całe bebechy systemu.

Dla Haiku w wersji gcc2h będzie dostępna tylko Mesa 7.8.2. Mesa 8.0 i jej kolejne wersje, będą tylko w wersji gcc4h Haiku, gdyż w kolejnych rewizjach Mesy zaimplementowano GLSL i twórcy Haiku chcąc udostępnić nowsze wydania Mesy dla starego API, musieliby utrzymywać fork – co byłoby bardzo pracochłonne i wymagało więcej niż jednego developera, który tym się teraz zajmuje w Haiku. Kod C++ GLSL nie jest przyjazny dla kompilatora GCC2. Alexander jest bardzo zadowolony z tego, że jego patche zostały dodane do kodu źródłowego Mesy i wersja 8.0 buduje się w Haiku tylko z niewielką pomocą z jego strony. Budowania Mesy w Haiku polega na zdalnym pobraniu z serwera Opcjonalnego Pakietu Mesa 3D i użycia różnych plików binarnych i nagłówkowych do utworzenia libGL (za pomocą Haiku OpenGL Kit). W tej chwili projekt Haiku utrzymuje swój własny fork biblioteki GLUT która to nie jest już aktywnie rozwijana przez zespół Mesy. GLUT był i jest bardzo ważny dla świata BeOSa i Haiku, dlatego jest nadal sens w utrzymywaniu własnego rozwidlenia kodu. Możliwe, że w przyszłości GLUT zostanie zastąpiony w Haiku przez którąś z jego alternatywnych implementacji np. Freeglut. GLUT został przeniesiony z src/lib/mesa/glut do src/lib/glut a pliki z src/lib/mesa zostały usunięte. Teraz w Haiku wróciliśmy do punkty wyjścia, ale z nowym OpenGL Kit bazującym na bibliotece Mesa 3D i programowym renderowaniem, oraz otwartą drogą do akceleracji sprzętowej.

Nie obyło się też bez błędów. Na przykład demo GLTeapot ma drobne problemy z wyświetlaniem, może być to spowodowane przestarzałym kodem GLTeapot lub jakimś błędem w programowym renderze. W demie Haiku3d obracające się litery pozostawiają za sobą ślad, problem prawdopodobnie jest związany z przestrzenią kolorów bo występuje jedynie u użytkowników mających ustawione 32 bity głębi w systemie. Także w tej chwili jest pojedynczy bufor, podwójny na obecną chwilę wiesza aplikacje GL. Prawdopodobnie pojedynczy bufor powoduje to, że w GLTeapot czajnik miga gdy się umieści nad nim kursor.

GLTeapot na przeciętnym obecnie sprzęcie działa w Haiku z prędkością 300-400 FPS( software render), a gdy Haiku jest wirtualizowane za pomocą Qemu, to wynosi to około 16 FPS. GLTeapot działał na jego komputerze przez wiele dni i nie zaobserwował on żadnych wycieków pamięci.

Teraz pozostaje nam jedynie czekać na sterowniki i sprzętową akcelerację.

kallisti5 dziękuje wszystkim za wsparcie, komentarze i wpłaty na bounty. Przede wszystkim dziękuje zespołowi Mesa 3D za bezproblemową współpracę.

Poniżej prezentuję wywiad z Alexandrem, jaki udało mi się przeprowadzić z nim 22 stycznia 2012 roku:

Alexander von Gluck IV aka kallisti5

Premislaus: Na sam początek chciałbym Ciebie zapytać kim jesteś, skąd pochodzisz, jak znalazłeś się w projekcie Haiku i skąd Twoje zainteresowanie sterownikami kart graficznych?

kallisti5: Miło mi Cię poznać! Jestem Alexander von Gluck IV, mam 26 lat i urodziłem się i żyję w Teksasie, w pobliżu Houston. Projekt Haiku poznałem wiele lat temu, gdy szukałem informacji na temat mojego ulubionego przez długi czas, systemu operacyjnego jakim był BeOS. Wtedy to chciałem zrobić stronę internetową która mogłaby zastąpić BeBits.

Trochę pokopałem i znalazłem mój post na ten temat, na liście mailingowej Haiku - http://www.freelists.org/post/haiku/Haiku-software-site

Jak pamiętam, to zawsze pragnąłem poznać działanie komputerów na ich jak najniższym poziomie funkcjonowania. W okolicach roku 2003 próbowałem samemu napisać hobbystycznie jakiś system operacyjny( byłem wtedy bardzo początkującym programistą).

Przez wiele lat starałem się dobrze nauczyć C i C++. Co prawda nie wszystko umiem w tych językach napisać, nie jestem bardzo zaprawiony, doświadczony w tym… Najbardziej komfortowo pisze mi się w PHP.

Mój pierwszy sterownik jaki napisałem dla Haiku, to był sterownik USB WiMax dla urządzeń z chipsetem Beceem. Sterownik Beceem był moim pierwszym doświadczeniem w pisaniu i projektowaniu sterowników. To wtedy nauczyłem się co należy robić i jak, a jak nie. Rozwój swojego sterownika zawiesiłem, ze względu na spadek użycia WiMax w USA.

http://cgit.haiku-os.org/haiku/tree/src/add-ons/kernel/drivers/network/wwan/usb_beceemwmx

Moje zainteresowanie sterownikami kart graficznych w Haiku wzięło się z tego, że Urias
McCullough( jeden z developerów Haiku) rzucił mi wzywanie na kanale IRC Haiku, bym zajął się sterownikiem radeon_hd. W tym celu przekazał mi kartę graficzną Radeon HD 4350, bym mógł się tym zająć. Wstydliwie muszę przyznać, że przez lata byłem fanem Nvidii i kupowałem ich kart graficzne ze względu na ich wsparcie w Linuksie. Ten Radeon okazał się być pierwszym Radeonem którego używałem przez długi okres czasu.

Premislaus: Dla których kart graficznych w pierwszej kolejności zrobisz sterowniki?

kallisti5: Chciałbym w pierwszej kolejnosći zająć się Radeonami HD, od chipu R600 wzwyż. Sterowniki do nich są najlepiej rozwinięte w Gallium 3D. W każdym razie jeszcze nie zdecydowałem.

Premislaus: Czy myślisz, że kiedyś otwartoźródłowe sterowniki będą kiedyś wydajniejsze, lepsze od własnościowych, jeżeli prace nad nimi będą postępować tak jak teraz?

kallisti5: Myślę, że pewnego dnia tak. Sam naocznie przekonałem się ile AMD włożyło pracy w rozwój otwartych sterowników, poświęcając temu kilku developerów. Słyszałem także, że Intel nie próżnuje i otwiera specyfikacje swoich chipów graficznych.

Premislaus: Jak myślisz, kiedy możemy spodziewać się wsparcia dla OpenCL w Haiku?

kallisti5: AMD i Mesa od kilku miesięcy ciężko pracują nad dodaniem OpenCL w Gallium 3D( za pomocą LLVM).

Mesa pracuje nad uzyskaniem wsparcia dla OpenCL w Gallium 3D, a ja pracuję nad wsparciem Gallium 3D w Haiku… Myślę, że wkrótce .

Premislaus: Co myślisz o PowerPC? Poświęciłeś tym procesorom jedną z notek na swoim blogu i napisałeś trochę kodu. Czy tak jak inni developerzy Haiku miałeś kiedyś któryś ze starych komputerów, może; ZX Spectrum, Atari, Commodore, Amiga, Amstard, etc? I stąd ten sentyment? Myślę, że przy tak małej społeczności i liczbie developerów powinniśmy się całkowicie skupić na architekturze x86. Zwłaszcza, że inne architektury są słabo dostępne i bardzo drogie, a z ARM nie zrobimy sobie PeCeta chyba, że dopiero architektura ARMv8 to zmieni.

kallisti5: Tak na prawdę to nigdy nie miałem innych komputerów niż zgodne z IBM, x86. Były one przed moim czasem( chociaż interesuję się starymi komputerami).

Aktualnie interesuję się PowerPC w typowo nerdowsko-techniczny sposób. Na co dzień jesteśmy zanurzeni w x86 i przyjemnym orzeźwieniem jest spojrzenie na stare komputery i inne architektury. Osobiście chciałbym pewnego dnia zobaczyć jak Haiku działa na PowerPC, nawet jakby nie było innego powodu niż taki, że ten interesujący sprzęt leży sobie zakurzony i porzucony przez Apple. Myślę, że byłoby to ciekawe hackowanie. Oczywiście zgadzam się, że przy takich środkach powinniśmy się skupić na x86, ale podczas pisania i projektowania kodu powinniśmy myśleć o innych platformach, że pewne rzeczy mają się inaczej tam i że pewnego dnia będziemy uruchamiać Haiku na innych architekturach.

Premislaus: Jak oceniasz całokształt rozwoju Haiku? Co Ci się podoba a co nie? Co byś zmienił? Co by można było zrobić lepiej?

kallisti5: Ja zawsze lubiłem pracować dla Haiku. Chciałbym tylko by było jak najwięcej utalentowanych programistów pomagających Haiku, niż tej pomocy było potrzeba( tu był idiom, wskazówka dla mnie bym się zajął pisaniem kodu przyp. red.).

Premislaus: Co myślisz o tym, że większość użytkowników prawdopodobnie będzie migrować na wersję gcc4h Haiku, gdzie będą cieszyć się sprzętową akceleracją i innymi rzeczami? Że wersja gcc2h może być używana jedynie przez developerów?

kallisti5: Pełna kompatybilność z BeOSem na poziomie ABI, zawsze będzie celem projektowym dla wersji R1 Haiku.

Ja osobiście czuję, że wraz z upływem czasu maleje sens posiadania klonu BeOSa zgodnego z GCC 2. Jest coraz mniej przypadków użycia BeOSowego, zamkniętego oprogramowania napisanego w latach 1997-2001. Nie mówię, że zgodność binarna jest zła… Myślę, że zbyt dużo czasu na tym skupialiśmy się. Jest coraz trudniej kompilować nowoczesne oprogramowanie za pomocą GCC 2, który jest już wiekowy i gdzie mamy m.in. brak standardu c99. GCC 2 nie jest już kompilatorem dla żadnego projektu.

Prywatnie chciałbym aby wersja gcc4hybrid stała się tą oficjalną ale wiem, że dużo ludzi nie zgadza się ze mną i mają ku temu swoje powody.

Premislaus: Czy grasz w jakieś gry i czy Haiku może stać się dobrą platformą dla gier( gry niezależne)?

kallisti5: Nie jestem jakimś zapalonym graczem, ale chciałbym zobaczyć Minecrafta pod Haiku.

Wcześniej dłubałem trochę przy paru portach gier indie dla Haiku. Nie jest to zbyt trudne zadanie, zwłaszcza dla gier napisanych z użyciem SDL.

Premislaus: Jakich programów najbardziej brakuje Ci w Haiku?

kallisti5: Tak po prawdzie to niczego. Sam od bardzo dawna używam Linuksa na swoim komputerze. Haiku używam codziennie, ale Linux nadal napędza mój desktop.

Premislaus: Na sam koniec chciałbym zapytać czy miałeś jakikolwiek kontakt z polską społecznością Haiku? Jeśli tak to jakie odniosłeś wrażenie? Czy masz jakiekolwiek skojarzenia z Polską i czy znasz jakieś słowa po polsku ?

kallisti5: Niezbyt wiele, Teksas jest trochę odizolowany .

Niestety z powodu natłoku obowiązków, Alexander nie mógł mi odpowiedzieć na dwa pytania. Jedno dotyczyło anegdot z życia społeczności, zlotów fanów systemu i zespołu programistów Haiku. Drugim pytanie było to, czy różnice w architekturach systemów Haiku i Linuxa mogą spowodować to, że Mesa 3D może działać szybciej na Haiku, lub odwrotnie. Pytanie dotyczyło ogólnie wydajności OpenGL i czy może być lepiej niż na Windowsie.

Przyjmowanie referatów i wniosków o uczestnictwo jest otwarte, sponsorzy są zaproszeni do współpracy.

Siedem lat z rzędu międzynarodowy rajd i konferencja twórców i
użytkowników wolnego oprogramowania “Linux Vacation / Eastern Europe”
(LVEE) zrzesza specjalistów w danej dziedzinie z Białorusi, Rosji,
Ukrainy, krajów Unii Europejskiej i innych.

Konferencja łączy komunikację i rekreację entuzjastów w dziedzinie
wolnego oprogramowania i jest na dzień dzisiejszy zdecydowanie
najważniejszym wydarzeniem w życiu społecznym białoruskiej
społeczności twórców i użytkowników oprogramowania open source.

W przyszłym roku oprócz tradycyjnej już wersji konferencji po raz
pierwszy odbędzie się sesja zimowa Linux Vacation / Eastern Europe -
LVEE winter 2012. Impreza odbędzie się 10 – 12 lutego 2012 na
obrzeżach Mińska.

Cel LVEE winter – to wymiana doświadczeń pomiędzy specjalistami w
projektowaniu, rozwoju, wdrażaniu i obsłudze rozwiązań Open Source, a
także przedstawicielami IT-biznesu, zainteresowanymi zjawiskiem
wolnego oprogramowania, dyskusja na temat roli wolnej technologii w
ewolucji rozwiązań biznesowych, korporacyjnych oraz rządowych systemów
IT.

Oficjalnymi językami konferencji są rosyjski, białoruski i angielski.
Format konferencji obejmuje referaty, krótkie wystąpienia, warsztaty,
okrągłe stoły oraz code sprint. Spektrum tematów jest tradycyjnie
szeroki – od sprawozdań na temat nowych free / open source
technologii, oprogramowania i praktyki ich wdrażania i budowania
biznesu w oparciu o otwarte technologie do analizy prawnej i
ekonomicznej aspektów wolnej licencji. Osoby, wygłaszające referaty i
przedstawiciele firm sponsorujących i prasy są zwolnieni z opłaty
rejestracyjnej.

Aby wziąć udział w LVEE winter 2012 należy zarejestrować się na
witrynie internetowej konferencji, http://lvee.org. Wnioski o udział
przyjmowane są do 6 lutego. Zanim referaty zostaną włączone do
programu ich streszczenia przechodzą etap zbiorowego przeglądu, więc
osoby, wygłaszające referaty muszą złożyć wymagane materiały w
terminie za pomocą systemy online-edycji streszczeń na stronie
internetowej konferencji.

Komitet organizacyjny zaprasza do współpracy sponsorów. Obecnie
kompanie Sam Solutions, Promwad, EPAM Systems, World of Tanks team,
Altoros Development, Ciklum, jak również zasoby sieci Web hoster.by i
it-job.by zgłosili swoje poparcie LVEE winter 2012.

Po 4 miesiącach od wydania Kadu 0.10.0 KaduTeam z dumą przedstawia pierwszą wersję kandydującą Kadu 0.11.0-rc1. Wydanie to przynosi wiele ciekawych zmian, w tym:

– ulepszoną konfigurację proxy
– szybszą, asynchroniczną historię
– możliwość dodawania konferencji do listy kontaktów wraz z
– nowym oknem rozpoczynania konferencji oraz wieloma usprawnieniami wizualnymi
– wiele poprawek w oknie wysyłania SMSów
– wiele poprawek stabilności oraz drobnych błędów

Zapraszamy wszystkich do testowania programu i zgłaszania błędów w naszym systemie redmine oraz na forum.

Nowe Kadu można pobrać pod następującymi adresami:

Źródła (opis instalacji ze źródeł):
– Pobierz źródła (serwer GoogleCode.com)
– Pobierz źródła (serwer SourceForge.net)
– Pobierz źródła (serwer Kadu.im)
– Suma MD5
– Suma SHA1

Instalator dla Windows:
– Pobierz dla Windows (serwer GoogleCode.com)
– Pobierz dla Windows (serwer SourceForge.net)
– Pobierz dla Windows (serwer Kadu.im)
– Suma MD5
– Suma SHA1

Firma twierdzi że telewizor ma być systemem robionym pod klucz dla producentów OEM i ODM do wykorzystania w ich telewizorach. Będzie „łączył korzyści wielu urządzeń w jedno prostsze, bardziej zintegrowane centrum rozrywki”.

System może być rozbudowany o dodatkowe funkcje i dostęp do innych usług poprzez zewnętrzne aplikacje. Ubuntu TV zawiera wsparcie dla architektur ARM i x86, a jej wymagania to 2GB przestrzeni dyskowej, karta graficzna z 512MB 1 GB pamięci. System inspirowany interfejsem Unity będzie zawierał zintegrowaną usługę Ubuntu One od Canonical. Takie posunięcie wydaje się być konsekwencją tego że firma dostarczać system będzie za darmo na licencjach GPLv3 lub LGPLv3, natomiast zarabiać na usługach i dostarczaniu treści.

Tym samym firma walczyć będzie o udział w rynku z takimi gigantami jak Google z jego platformą Google TV i Apple z jego Apple TV. Dodać warto że konkurencja ta jest silna. Google posiada już gotową infrastrukturę i dostępne są już telewizory obsługujące sterowanie głosowe i możliwość instalacji aplikacji z android market.

Mozilla ogłosiła wydanie licencji Mozilla Public License 2.0. Nowa wersja czyni ją kompatybilną z licencjami Apache oraz GPL, poprawia ochronę przed patentami oraz odpowiada na ostanie zmiany w prawie patentowym.

Na wiki Mozilli znalazły się już plany zmiany licencjonowania kodu tworzonego w ramach prac fundacji. Przejście na nową licencję uczyni je niekompatybilnymi z licencją GPL 2.0 (ze względu na niekompatybilność między GPL 2.0 i Apache 2.0), powoduje to, że każdy kto będzie chciał skorzystać z kodu programu wydanego na licencji MPL 2.0 na zasadach licencji GPL, będzie musiał zmienić licencję swojej modyfikacji na GPL 3.0. Dzięki aktualizacji licencji niepotrzebne staje się potrójne licencjonowanie kodu Firefoksa i Thunderbirda, co pozwoli na wprowadzenie kodu objętego licencją Apache do w/w produktów.

Nowa wersja licencji jest o połowę krótsza od 1.1, jej pełna treść dostępna jest tutaj. Na stronie wiki poświęconej aktualizacji licencji przedstawiono procedurę aktualizacji (14 kroków) oraz odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.

NASA uruchomiła stronę mającą na celu centralizację rozwijanych w ramach prac agencji otwartych projektów. Platforma zlokalizowana pod adresem code.nasa.gov ma służyć współpracy w zakresie rozwoju oraz dyskusji związanej z problemami w ich użyciu.

Obecnie strona wciąż jest w fazie alfa. Będzie rozwijana w trzech krokach i docelowo ma stać się repozytorium projektów, miejscem spotkań, for dyskusyjnych oraz pomocy nie tylko dla obecnych deweloperów, ale również dla powstającej wokół nich społeczności.

Przez otwarcie platformy NASA chce stworzyć społeczność skoncentrowaną na tworzeniu nowych koncepcji, urządzeń i oprogramowania oraz w otwieraniu już istniejących projektów.

W porównaniu z poprzednią wersją stabilną (1.3.3.14) Scribus 1.4.0 został całkowicie przeniesiony do Qt4, dzięki czemu program działa teraz również na Mac OS X 10.5 i nowszych – oprócz tego można go oczywiście uruchomić na Linuxie, Windows oraz OS/2 (zadziwiające – ten system ciągle żyje!!!). Znacząco została poprawiona obsługa tekstu – style tekstowe, typografia i mechanizm undo/redo dla operacji tekstowych. Rozszerzono możliwości importu plików graficznych, tworzenia wypełnień, korzystania z palet kolorów, wprowadzono ramki “renderujące” (np. kod postscriptu z plików EPS czy kod LaTeXa, w którym można tworzyć piękne formuły matematyczne), obsługę profili kolorystycznych na ekranie i w “druku” (cudzysłów, bo Scribus generuje pliki PDF, które można wydrukować lub wysłać do profesjonalnej drukarni).
Zmian jest bardzo wiele i nie sposób tu wszystkich opisać. Na pewno Scribus dzięki tym wszystkim zmianom przybliża się znacząco do poziomu wymaganego przez profesjonalistów w branży DTP. Może jeszcze jest za wcześnie, aby stawiać go na równi z komercyjną konkurencją, ale w bardzo wielu zastosowaniach sprawdzi się w 100%. To, że jest to program darmowy (jego dotychczasowa największa zaleta), przestaje już być tak istotne – to jest po prostu dobry program DTP! Sam już od ponad 2 lat używam go (do tej pory w wersji niestabilnej) do łamania gazetowego i nie mam żadnych problemów z naświetlaniem wynikowych plików PDF utworzonych przez Scribusa.
Prace dalej trwają i po wydaniu wersji 1.4.0 programiści mają zamiar skupić na “ustabilizowaniu” rozwojowej wersji 1.5 i szybkim wydaniu kolejnej stabilnej wersji 1.6, która przyniesie kolejne nowe możliwości i ułatwienia dla użytkowników.

Wiecej o nowej wersji i możliwości instalacji znajdziecie na wiki Scribusa.

Gallium 3D jest częścią biblioteki Mesa 3D od 2009 roku. Jednakże w sierpniu 2011 roku usunięto m.in. wsparcie dla BeOSa w Mesie. Alexander wysłał e-mail na listę mailingową Mesy, w którym zapytał czy poprawki dla Haiku zostaną przyjęte, a to spotkało się z akceptacją i kallisti5 wysłał już swój pierwszy patch .

Alexander zaproponował by płatności podzielić na kilka etapów:

0% – Aktualizacja Mesa3D/aka Gallium 3D do bieżącej wersji i praca nad poprawkami które znajdą się w Mesie 3D.
0% – Dodanie Mesy 3D do systemu budowania, po wcześniejszej kompilacji OpenGL Kit.
25% – Zapewnienie, że Mesa 3D działa na podstawie OpenGL Kit, a renderowanie programowe działa. W tym momencie wrócimy do punktu wyjścia, ale z działającą nową Mesą.
50% – Uzyskanie przynajmniej jednego działającego sterownika, który zapewni sprzętową akcelerację.
25% – Przygotowanie przynajmniej dwóch sterowników które zapewnią sprzętową akcelerację.

Zaprezentowane kwoty zależą od włożonej pracy. Aktualnie kalistti5 jest w połowie pierwszego etapu. Z większą ilością szczegółów można zapoznać się na jednej z list mailingowych Haiku.

Alexander wspomniał także, że większość tych pieniędzy zostanie wydana na zakup kart graficznych od ATI\AMD, które posłużą do opracowywania i testowania kolejnych sterowników. Niestety musi on kupić samemu większość sprzętu który posłuży do debugowania i testów sterowników, więc przyczyniając się do wzrostu nagrody, pomaga się Haiku na dwóch frontach( nowa Mesa i sterowniki).

Na sam koniec portal Haikuware odesłał na emeryturę swój konkurs Thank You Award, który polegał na przyznawaniu drobnych kwot pieniężnych, wskazanym deweloperom za pomocą ankiety, przez społeczność Haiku. Pozostałem pieniądze z puli przekazano na bounty związane z Gallium 3D i wynosi ono teraz 2348,06 dolarów.

Zapewne szczegóły związane z bounty, będziemy mogli śledzić też na blogu Alexandra.

Dodano tam już kilka artykułów dotyczących Ubuntu i Androida. M.in. o tworzeniu i zarządzaniu pakietami w Ubuntu, jak dodawać użytkowników w Ubuntu przez Administratora oraz kilka lekcji programowania pod Androidem.

Ważne! Dział Artykuły jest otwarty dla wszystkich. Każdy może dodać swój artykuł i w dodatku w grudniu uczestniczyć w konkursie. Do wygrania są 3 dowolne książki ufundowane przez wydawnictwo helion.pl.

Deweloperzy Haiku mają świadomość, że aktualizacja Mesy 7.4 do 7.11, 7.12, lub 8.0 będzie bolesna. Ale mają nadzieję na dodanie specyficznych dla Haiku patchy do Mesy, co spowoduje, że ta aktualizacja będzie mniej pracochłonna. Poprawki jakie mają zostać dodane zostały przedstawione w tej wiadomości.

Brian Paul zareagował z entuzjazmem na tę propozycję dodania specyficznych dla systemu poprawek, przy czym muszą być one dodane w ten sam sposób jak dla innych systemów.

Najczęściej Mesa 3D jest kojarzona z Linuksem, ale jest też wykorzystywana w innych systemach takich jak Solaris, BSD, Android, Windows, OS\2, BeOS, Mac OS X, etc. A nawet została przeportowana na Arosa.

Póki co nie znaleziono dewelopera który podjął by bounty warte 2000$, mające na celu przeportowanie Gallium 3D( i związane z nim zależności jak GEM i zarządzanie pamięcią TTM) do Haiku. Także wstępne prace nad Gallium 3D i nowym stosem 3D nie doszły do skutku.

W ramach dalszej wymiany wiadomości Alexander von Gluck, poinformował deweloperów Mesy, że na razie jest zainteresowany wsparciem kart graficznych Intela i Radeonów HD, ale nie żadnymi sterownikami dla niewspieranych już kart graficznych. Twórcy Haiku wykonali już część pracy związanej z przestrzenią jądra sterownika graficznego Radeon HD i przestrzenią użytkownika karty graficznej “accelerant”( które wykorzystuje renderer OpenGL/3D), w tym mapowanie pamięci karty graficznej. Accelerant odpowiada za to, że system operacyjny bądź program korzysta z karty graficznej, np. rozdzielczość, głębia kolorów, etc. W Haiku sterownik karty graficznej ze względu na stabilność i zapewnienie szybkości jest podzielony na dwa odseparowane komponenty, kernel driver component i user space accelerant.

Ciekawe jest to, jak będzie wyglądało wykorzystanie Mesy w Haiku, mając a uwadze to, że w BSD i Solarisie sterowniki graficzne są w bardzo złym stanie.

Wiele mówiło się o scenariuszach związanych z odmówieniem przez Google podpisania kolejnego porozumienia z Mozilla Corporation. Dało się również usłyszeć głosy wieszczące szybki upadek projektu, w końcu dotacje Google czynione na podstawie tej umowy stanowią prawie 80% rocznego budżetu fundacji (źródło).

Przy tak dynamicznym rozwoju przeglądarki Chrome, wyszukiwarkowy gigant zdecydowanie był w stanie pozwolić sobie na taki ruch (argument związany z zajęciem części rynku pozostawionej ewentualnie po Firefoksie przez Microsoft Internet Explorer traci tu swoją wartość). Szczęśliwie dla projektu Google jednak zdecydowało się na podpisanie umowy w ramach której jego wyszukiwarka wciąż będzie obecna w polu wyszukiwania zaraz po instalacji przeglądarki.

Zarówno Google jak i Mozilla deklarują chęć współpracy w najbliższych latach. Niestety postanowień umowy nie będzie dane nam poznać ze względu na ich utajnienie.

Zmiany obejmować będą dystrybucje Ubuntu 10.04LTS, 10.10 i 11.04. Jak zapowiada firma kolejnym krokiem będzie zastąpienie w repozytoriach wszystkich pakietów JDK pustymi paczkami, co spowoduje “unieszkodliwienie” potencjalnie niebezpiecznej Javy od Oracle na komputerach użytkowników po takiej aktualizacji.

Jednocześnie Canonical apeluje, że aby uniknąć nieprzewidzianych sytuacji oraz błędów po takiej aktualizacji należy podjąć wcześniej decyzje co do zastąpienia niebezpiecznej Javy Oracla otwartym OpenJDK lub dla lepszego wspierania funkcji nie obsługiwanych przez powyższą paczkę ręczne zainstalowanie Javy bezpośrednio ze strony Oracle

Canonical zdecydowało się na tak drastyczny krok mając na uwadze głównie bezpieczeństwo użytkowników swoich dystrybucji, gdyż jak wiadomo wykryte luki już w październiku były wykorzystywane. Firma została postawiona w obliczu wyboru pomiędzy pozostawieniem niebezpiecznych aplikacji już zainstalowanych na komputerach czym skutkowałoby usunięcie ich z repozytoriów, lub usunięciem ich z repozytoriów i komputerów użytkowników.

Autor wskazuje że jak zwykle najbardziej zagrożeni i poszkodowani tą sytuacją będą użytkownicy Ubuntu nie śledzący na bieżąco wiadomości związanych z bezpieczeństwem. Zadaje również pytanie czy po “unieczynnionej” w taki sposób Javie po wejściu na stronę z apletami Javy userowi zostanie zasugerowane instalacja OpenJdk, czy czegoś innego.

Niebezpieczeństwo dotyczy poniższych pakietów:
sun-java6-jre
sun-java6-bin
sun-java6-plugin
ia32-sun-java6-bin
ia32-sun-java6-plugin
sun-java6-fonts
sun-java6-jdk
sun-java6-demo
sun-java6-source
sun-java6-javadb
Aby sprawdzić czy są zainstalowane powyższe paczki należy w emulatorze terminala (konsoli – czarne okienko z migającym kursorem) wpisać:
dpkg -l '*sun-java6*'
Jeśli przed nazwą będdzie znak ii czyli np:
ii sun-java6-jre
znaczyć to będzie że niebezpieczna aplikacja jest zainstalowana w systemie.

Więcej na stronie z instrukcją jak migrować na OpenJdk lub wykonać manualną instalację Javy ze strony Oracle SUN.
https://wiki.ubuntu.com/LucidLynx/ReleaseNotes/Java6Transition>https://wiki.ubuntu.com/LucidLynx/ReleaseNotes/Java6Transition

Do niedawna wydawało się, że HP całkowicie wycofa się z rynku tabletów. Nic bardziej mylnego. Zaprzestanie produkcji zaprezentowanego niedawno TouchPada i wycofanie się z webOS, nie jest równoważne z końcem przygody HP z tabletami. Konkurencja nie może spać spokojnie. HP już zapowiada zaplanowaną na 2012 rok premierę dwóch tabletów opartych na systemie Windows 8. Nie wyklucza też, że w roku 2013 ponownie podejmie próbę interakcji z webOS.

Jak na razie, HP stawia na reorganizację i zmianę polityki firmy. Oddanie webOS społeczności, może zapewnić systemowi nieograniczone możliwości. Produkty open-source wielokrotnie cieszyły się dużą popularnością, czasami nawet większą niż te wspierane przez firmy. Wszyscy, którzy zakupili TouchPada po promocyjnej cenie $99 (290 zł), mogą spać spokojnie. Nie zostaną na lodzie, jak się do niedawna wydawało. Ciekawe tylko jak open-source’owy webOS przyjmą programiści.

Warsztaty w czwartek, 8 grudnia między 16:30 a 20:00 poprowadzi Paweł Kraszewski:

• Procedura startu od zimnego bootu komputera do linii komend
• Konfiguracja i kompilacja kernela
• Wirtualna maszyna to testowania (na bazie KVM)
• BusyBox? – co to, konfiguracja, kompilacja
• Initrd
• Odpalenie systemu minimalnego z plików
• Grub – kompilacja i instalacja
• Odpalenie kompletnego systemu (via CD, via dysk)
• Pakiet BuildRootNG jako “Genertor” aplikacji (CLIBC)
• Gentoo jako generator aplikacji

Jeśli to możliwe Osoby pragnące wziąć aktywny udział w warsztatach proszone są o ściągnięcie obrazu płyty z kodem i narzędziami które będą używane podczas zajęć. Obraz można pobrać stąd.

Informujemy również o tym, że ostatnie w tym roku, przedświąteczne spotkanie LwB odbędzie się we wtorek, 20 grudnia między 10:00 a 22:00. Jak zwykle gorąco zapraszamy wszystkich zainteresowanych, niezależnie od wieku, płci, zapatrywań politycznych i dowolnych innych charakterystyk. Zapraszamy początkujących użytkowników, którzy chcieliby dowiedzieć się o Pingwinie więcej; zapraszamy starych wyjadaczy, którzy mogą nas wspomóc swą wiedzą; i zapraszamy tych z Was, którzy jeszcze nigdy o Linuksie i Wolnym Oprogramowaniu nie słyszeli, lub słyszeli mało – a chcieli by się czegoś dowiedzieć!

Więcej informacji na temat spotkania pojawi się już wkrótce na stronie spotkania.

Brytyjski Urząd Pracy i emerytur (DWP) potwierdził, że podczas najbliższych 12 miesięcy, będzie uruchamiany pilotażowy program dla 1000 komputerów z wszystkich 150 000 pecetów na których będzie instalowane oprogramowanie o otwartych źródłach. To działanie pojawiło się zaledwie w miesiąc po tym jak Urząd Rady Ministrów opublikował pakiet dokumentów dot. zamówień na oprogramowanie open source mające na celu zachęcić do wykorzystania tego typu oprogramowania w sektorze publicznym.

Mike Truran z DWP mówił o tej inicjatywie na konferencji Datacenter Dynamics Convergence. Cytowany w raporcie w ComputerWeekly wyjaśnił, że wydział jest zobowiązany do kierunku w stronę open source – zgodnie ze strategią ICT koalicji rządowej, jaką ogłosił Urząd Rady Ministrów przez ministra Francisa Maude w marcu tego roku. Powiedział:

“Jeśli pilotaż zadziała będziemy go kontynuować.”

Jak wynika z dokumentacji rządowych opublikowanych w ubiegłym miesiącu, oszczędności z unikania własnościowego oprogramowania nie są jedyną motywacją rządu do zachęcania do korzystania z open source. Kolejnym ważnym kryterium jest uniknięcie uzależnienia od dostawcy oprogramowania (tzw. vendor lock-in), a tym samym wzrost konkurencyjności i poprawa kontroli nad projektami IT.

Widocznie tamtejsi politycy w czasach kryzysu zaczynają dostrzegać szansę jaką może dać im open source. Jak sądzicie czy kiedyś doczekamy się podobnych wytycznych naszej rady ministrów dla rodzimych urzędów, czy może wcześniej same urzędy poznają że warto wdrażać open source nie tylko na serwerach ale również na desktopie? Wg. zeszłorocznego badania Pentor PRI urzędy w 90% korzystają z open source. Tak wysoki wynik zawdzięcza rozwiązaniom typu router, oraz aplikacjom serwerowym, co nie przenosi się na zauważalną powszechność wykorzystania tego rozwiązania.

Dodatkowe źródła:
Badanie Pentor