Waszyngton rozszerza presję gospodarczą na Iran, obejmując nią kolejne obszary: kryptowaluty, złoto, transport morski, lotnictwo i technologie. Amerykańskie ministerstwo skarbu twierdzi, że irański reżim coraz częściej wykorzystuje aktywa cyfrowe do omijania sankcji oraz finansowania struktur powiązanych z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej.
Kryptowaluty na celowniku OFAC
Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) otrzymało nowe uprawnienia pozwalające nakładać sankcje na osoby i podmioty działające w irańskim sektorze aktywów cyfrowych — niezależnie od tego, w jakim kraju formalnie się znajdują.
Decyzja nie oznacza automatycznego wpisania na czarną listę wszystkich irańskich giełd czy firm kryptowalutowych. Tworzy jednak podstawę prawną do podejmowania kolejnych działań wobec giełd, brokerów, operatorów portfeli i innych usługodawców powiązanych z irańskim rynkiem.
Według amerykańskiego resortu finansów kryptowaluty stały się dla Iranu jednym z najważniejszych narzędzi obchodzenia sankcji. Cyfrowe aktywa miały być wykorzystywane między innymi do obsługi transakcji związanych z eksportem ropy oraz działalnością irańskich struktur wojskowych.
To ważny przykład, jak sankcje coraz częściej przenoszą się z tradycyjnej gospodarki do świata cyfrowych aktywów. Mechanizmy nadzoru nad blockchainem stają się więc kluczowe dla skuteczności egzekwowania prawa. Jednocześnie pokazuje to, że kryptowaluty nie są poza zasięgiem państwowych regulatorów.
Zobacz także: Unia Europejska dąży do przeniesienia nadzoru nad kryptowalutami do swoich organów regulacyjnych. To pokazuje, że globalny nadzór nad rynkiem krypto stale się zaostrza.
Miliardy dolarów w irańskim ekosystemie
Dane firmy Chainalysis wskazują, że wartość irańskiego ekosystemu kryptowalutowego sięgnęła w 2025 roku około 7,78 miliarda dolarów. Portfele powiązane z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej miały w tym samym okresie otrzymać ponad 3 miliardy dolarów.
W czwartym kwartale 2025 roku adresy związane z IRGC odpowiadały za ponad połowę napływów kryptowalut do Iranu. Szacunki obejmują jednak wyłącznie portfele, które publicznie powiązano z osobami lub podmiotami objętymi sankcjami, dlatego rzeczywista skala przepływów może być większa.
Sankcje wobec pośrednika z Emiratów
W ramach operacji nazwanej Operation Economic Outcast amerykański resort skarbu objął sankcjami niemal 60 podmiotów i osób. Jedną z nich jest ukraiński broker statków Ivan Obukhov, działający w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
Według władz USA Obukhov od 2023 roku przetworzył ponad 100 milionów dolarów w kryptowalutach. Pieniądze miały ułatwiać sprzedaż irańskiej ropy na rzecz sił al-Kuds, czyli zagranicznego ramienia Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej.
Pięć strategicznych sektorów
Kryptowaluty są jednym z pięciu sektorów objętych rozszerzoną kampanią sankcyjną. Pozostałe to technologie, złoto, lotnictwo i żegluga.
Sekretarz skarbu USA Scott Bessent określił operację mianem gospodarczego „D-Day”. Tak szeroki zakres działań ma utrudnić Iranowi pozyskiwanie finansowania, sprzedaż surowców oraz korzystanie z zagranicznej infrastruktury handlowej i technologicznej.
Wcześniejsze działania wobec giełd i portfeli
Nowe uprawnienia OFAC są kolejnym etapem presji na irański sektor kryptowalut. Wcześniej w sierpniu amerykańskie władze nałożyły sankcje na giełdy Shelbit i Aban Tether, zarzucając im przetwarzanie milionów dolarów powiązanych z irańskimi platformami objętymi restrykcjami oraz z IRGC.
W lipcu firma Tether zamroziła około 131 milionów dolarów znajdujących się na czterech portfelach powiązanych z irańskim bankiem centralnym. Decyzja nastąpiła po wcześniejszym działaniu OFAC.
Co to oznacza dla rynku kryptowalut?
Rozszerzenie kompetencji OFAC zwiększa ryzyko regulacyjne dla zagranicznych firm obsługujących irańskich klientów. Giełdy i dostawcy usług kryptowalutowych będą musieli dokładniej analizować pochodzenie środków oraz powiązania adresów blockchain z osobami i organizacjami objętymi sankcjami.
Dla Iranu kryptowaluty pozostają sposobem na częściowe uniezależnienie się od tradycyjnego systemu finansowego. Jednocześnie działania USA pokazują, że przejrzystość blockchaina może ułatwiać identyfikowanie przepływów finansowych, a aktywa cyfrowe nie gwarantują pełnej anonimowości ani odporności na sankcje.
Aż strach pomyśleć, co te sankcje oznaczają dla rynku kryptowalut. Mam nadzieję, że giełdy nie zaczną zbytnio ograniczać dostępu dla uczciwych użytkowników. Ciekawe, jak długo jeszcze Iran będzie mógł korzystać z kryptowalut, zanim zostaną całkowicie zblowodowane.
W artykule brakuje głębszej analizy wpływu tych sankcji na samą branżę kryptowalut. Po ostatnich wydarzeniach z Tetherem, nawet nie wiem, co myśleć. Cała ta sytuacja może doprowadzić do niepewności na rynku.
Ciekawe, czy to wpłynie na cenę kryptowalut w ogóle. Z jednej strony może spowodować spadki, ale z drugiej strony, czy nie sprawi, że kryptowaluty będą jeszcze bardziej atrakcyjne dla tych, którzy chcą je wykorzystywać w sposób 'alternatywny’?