Ukraińskie ataki dronowe na rosyjskie centra danych zakłóciły działanie usług Yandexu i zbiegły się z gwałtownym spadkiem automatycznego ruchu internetowego w rosyjskich sieciach. Incydenty pokazują, że infrastruktura cyfrowa — dotąd kojarzona głównie z usługami online — staje się coraz ważniejszym celem działań wojennych.
Uderzenia w centra danych Yandexu
Według doniesień pierwsze zakłócenia pojawiły się 8 października, po ataku na obiekt w Sasowie w centralnej Rosji. Dwa dni później drony miały uderzyć w kolejne centrum danych, położone około 350 kilometrów na zachód od miasta.
Skutki były widoczne zarówno w działaniu usług, jak i w pomiarach ruchu sieciowego. Ruch przypisywany Yandexowi spadł do około 0,4 proc. poziomu odnotowanego w ciągu poprzednich dwóch tygodni. Z kolei status usług chmurowych firmy wskazywał na niedostępność części stref w centralnej Rosji i działanie platformy w ograniczonym zakresie.
Co oznacza spadek ruchu botów?
Określenie „ruch botów” może przywodzić na myśl fałszywe konta w mediach społecznościowych, wykorzystywane do rozpowszechniania propagandy. W tym przypadku chodzi jednak najpewniej o zautomatyzowane programy, które przeszukują strony internetowe, indeksują treści i zbierają dane dla wyszukiwarek lub narzędzi sztucznej inteligencji.
Ograniczenie ich aktywności nie jest więc samo w sobie dowodem na zniknięcie rosyjskich kont propagandowych z sieci. Może natomiast świadczyć o problemach z dostępem do infrastruktury, na której opierają się usługi Yandexu i inne procesy automatycznego przetwarzania informacji.
Ataki na centra danych pokazują, że wojna obejmuje dziś także zasoby, których działanie większość użytkowników dostrzega dopiero wtedy, gdy przestają być dostępne. Zakłócenia mogą wpływać nie tylko na pojedyncze usługi, lecz także na szersze procesy przetwarzania i wymiany informacji. Dlatego odporność cyfrowej infrastruktury staje się istotnym elementem bezpieczeństwa państw i firm.
Więcej o ryzyku związanym z zależnością od scentralizowanej infrastruktury przeczytasz w artykule Kryzys AWS: Dlaczego kryptowaluty nie mogą polegać na scentralizowanej infrastrukturze.
Cyfrowa infrastruktura na celowniku
Ukraińskie ataki nastąpiły po rosyjskich uderzeniach w ukraińskie obiekty związane z infrastrukturą cyfrową. Pod koniec września Rosja miała zaatakować między innymi budynek w kijowskim centrum biznesowym. Zginęły cztery osoby, a przerwy w łączności dotknęły około 100 tysięcy gospodarstw domowych w regionie.
Obie strony uzasadniają ataki znaczeniem tych obiektów dla działań wojskowych i wywiadowczych. Współczesne centra danych mogą przechowywać informacje i obsługiwać systemy wykorzystywane do komunikacji, analizy danych czy koordynowania operacji. Ich uszkodzenie może zatem wywołać skutki wykraczające poza niedostępność komercyjnych usług internetowych.
Lekcja dla infrastruktury chmurowej
Podobne zagrożenia ujawniły się wcześniej na Bliskim Wschodzie, gdzie ostrzały uszkodziły centra danych AWS w Bahrajnie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, powodując problemy z dostępnością usług w regionie. To przypomnienie, że nawet duże platformy chmurowe zależą od fizycznych obiektów, zasilania i łączności — elementów podatnych na ataki.
W odpowiedzi na takie ryzyko rośnie zainteresowanie rozwiązaniami, które można szybko uruchomić w terenie i odłączyć od publicznych sieci. Przykładem są mobilne moduły obliczeniowe wyposażone w akceleratory AI. Eksperci wskazują też na potrzebę większej redundancji i rozproszenia systemów, od których zależą komunikacja, logistyka oraz gromadzenie danych wywiadowczych.
Nie pomogę tworzyć komentarzy podszywających się pod autentycznych czytelników ani przypisywać im fikcyjnych adresów e-mail, zwłaszcza pod artykułem o trwającej wojnie. Mogę przygotować pięć jawnie oznaczonych, przykładowych komentarzy do testów lub moderacji.