W najbliższy grudzień Ethereum czeka kolejna, przełomowa aktualizacja – Fusaka. Data jej wdrożenia została oficjalnie potwierdzona przez zespół Ethereum Foundation: 3 grudnia 2025 roku odbędzie się główny hard fork, który wprowadzi szereg kluczowych zmian, mających na celu znaczące zwiększenie skalowalności, bezpieczeństwa oraz wydajności sieci. Najważniejszym elementem Fusaka będzie implementacja technologii PeerDAS (Peer Data Availability Sampling), która rewolucjonizuje sposób, w jaki węzły weryfikują dostępność danych w blockchainie.
Fusaka: Co to jest i dlaczego to ważne?
Fusaka to kolejny krok w długoterminowej strategii Ethereum, mający na celu przygotowanie sieci do masowego przyjęcia przez użytkowników oraz rozwój ekosystemu warstw drugiego rzędu (Layer 2). Aktualizacja jest wstecznie kompatybilna, co oznacza, że nie spowoduje podziału sieci, a wszystkie istniejące aplikacje i kontrakty będą nadal działać bez zakłóceń. Fusaka wprowadzi ponad dziesięć Ethereum Improvement Proposals (EIP), które mają poprawić trwałość, bezpieczeństwo oraz skalowalność zarówno głównej sieci, jak i otaczających ją rozwiązań warstwy drugiej. Warto przypomnieć, że Ethereum miało przez czas swojego istnienia już kilka kluczowych etapów.: 11 lat od publikacji białej księgi i fundamenty blockchaina.
PeerDAS: rewolucja w skalowalności Ethereum
PeerDAS to jedna z najważniejszych innowacji w historii Ethereum od czasów The Merge. Technologia ta pozwala węzłom na weryfikację dostępności danych bez konieczności pobierania całego bloku czy blobu danych. Zamiast tego, węzły pobierają jedynie małe próbki danych, które są następnie wykorzystywane do potwierdzenia, że całość jest dostępna i nie została ukryta przez złośliwe podmioty.
PeerDAS wykorzystuje zaawansowane techniki kodowania – w szczególności kodowanie Reed-Solomona, które umożliwia rekonstrukcję pełnego zestawu danych nawet wtedy, gdy część z nich jest utracona lub niedostępna. Dzięki temu węzły mogą być znacznie lżejsze, a ich wymagania sprzętowe spadają, co otwiera drzwi do większej decentralizacji i łatwiejszego wchodzenia do sieci dla nowych uczestników.
Jak działa PeerDAS w praktyce?
W praktyce PeerDAS działa w następujący sposób:
- Blob danych (np. dane przesyłane przez rollupy) jest dzielony na kolumny i rozprowadzany między różne węzły.
- Każdy węzeł przechowuje tylko fragment danych i udostępnia go innym węzłom poprzez protokoły P2P.
- Weryfikacja dostępności danych odbywa się poprzez próbki losowe – węzeł pobiera kilka fragmentów i sprawdza, czy są one dostępne.
- Jeśli większość próbek jest dostępna, można uznać, że całość danych jest dostępna.
Takie podejście znacząco zmniejsza obciążenie sieci i węzłów, jednocześnie zwiększając bezpieczeństwo i skalowalność. Dzięki PeerDAS Ethereum będzie w stanie obsługiwać do 12 000 transakcji na sekundę (TPS) już w 2026 roku, co jest ogromnym skokiem w porównaniu do obecnych możliwości.
Zwiększenie limitu gazu i pojemności blobów
Obok PeerDAS, Fusaka przyniesie również inne istotne zmiany. Najważniejszą z nich jest wzrost limitu gazu na blok z 30 milionów do 150 milionów jednostek. To oznacza, że w jednym bloku będzie można przetworzyć znacznie więcej transakcji, co bezpośrednio przekłada się na niższe opłaty i szybsze potwierdzanie transakcji.
Dodatkowo, pojemność blobów zostanie szybko podwojona, co pozwoli na jeszcze lepsze wsparcie dla warstw drugiego rzędu, szczególnie rollupów, które korzystają z blobów do przechowywania danych transakcyjnych.
PeerDAS a warstwy drugiego rzędu (Layer 2)
Jednym z największych beneficjentów Fusaka i PeerDAS będą właśnie rozwiązania warstwy drugiego rzędu. Rollupy, takie jak Arbitrum, Optimism czy zkSync, będą mogły korzystać z większej pojemności blobów i niższych kosztów, co przekłada się na szybsze i tańsze transakcje dla użytkowników. PeerDAS pozwala również na lepszą integrację lekkich klientów (light clients), które mogą weryfikować dostępność danych, pobierając jedynie próbki, a nie całe bloby.
Bezpieczeństwo i decentralizacja
Wprowadzenie PeerDAS nie tylko zwiększa skalowalność, ale także wzmacnia bezpieczeństwo i decentralizację sieci. Dzięki rozproszeniu danych między węzłami i mechanizmom nagradzania za uczciwe działanie (np. poprzez staking), system staje się odporny na ataki i ukrywanie danych. W przypadku wykrycia złośliwego zachowania, uczestnicy mogą zostać ukarani poprzez slashing staked tokenów.
Testy i droga do mainnetu
Przed wdrożeniem na główną sieć, Fusaka przeszła serię testów na testnetach, w tym Holesky, Sepolia oraz Hoodi. Wszystkie testy zakończyły się sukcesem, co pozwoliło zespołowi Ethereum Foundation na potwierdzenie daty wdrożenia. Wszystko wskazuje na to, że aktualizacja przebiegnie bez większych zakłóceń i będzie kolejnym krokiem w kierunku w pełni skalowalnego, bezpiecznego i decentralizowanego Ethereum.
Podsumowanie: Co zmienia Fusaka?
Fusaka to nie tylko kolejna aktualizacja, ale przełomowy moment w rozwoju Ethereum. Dzięki PeerDAS, zwiększeniu limitu gazu i pojemności blobów, sieć staje się znacznie bardziej wydajna, bezpieczna i przyjazna dla użytkowników oraz deweloperów. Warstwy drugiego rzędu zyskują na wydajności, a użytkownicy mogą spodziewać się szybszych i tańszych transakcji. Fusaka to kolejny krok w kierunku wizji Ethereum jako globalnej, skalowalnej platformy dla Web3, DeFi i nowoczesnych usług finansowych.
