Amerykańska SEC z nieoficjalnym przyzwoleniem na tokenizowane akcje
Data: 13 grudnia, 2025
Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) w praktyce otworzyła drogę do tokenizacji akcji, udzielając instytucjom rynkowym ograniczonego „nieoficjalnego” przyzwolenia na przeprowadzanie pilotażowych programów tokenizacji papierów wartościowych pod określonymi warunkami. Ten krok oznacza, że tradycyjna infrastruktura rozliczeniowa może zacząć przekształcać utrwalone prawa własności akcji w cyfrowe tokeny przy zachowaniu istniejących ram prawnych i nadzorczych.
Dlaczego to ważne
Skrócenie czasu rozliczeń i nowe możliwości rynkowe: Tokenizacja ma potencjał zredukować standardowy trzydniowy okres rozliczenia (T+3/T+2) i umożliwić szybszą, a docelowo niemal natychmiastową, wymianę tytułów własności oraz większą mobilność zabezpieczeń (collateral mobility).
Integracja z dotychczasową infrastrukturą: W praktyce SEC zgodziła się, by proces tokenizacji był realizowany przez istniejące instytucje rozliczeniowe (np. DTC — Depository Trust Company), co ma zapewnić, że prawa właściciela tokenu odpowiadają prawom właściciela tradycyjnego zapisu akcji.
Kontrolowane wdrożenie: Zgoda SEC miała charakter warunkowy i czasowy (trzyletni „no-action”/brak działań egzekucyjnych przy spełnieniu określonych warunków), co oznacza ograniczony, nadzorowany pilotaż zamiast pełnej deregulacji.
Co dokładnie zezwolono i jakie są limity
Zakres aktywów: Początkowo tokenizacji podlegać mają największe spółki giełdowe — np. akcje wchodzące w skład indeksu Russell 1000 — a także wybrane instrumenty skarbowe i największe ETF-y.
Rejestracja i nadzór portfeli: Tokeny będą mogły być przenoszone jedynie do zarejestrowanych portfeli, które przejdą screening zgodności (np. pod kątem sankcji OFAC), a protokoły tokenizacji muszą umożliwiać kontrolę dystrybucji oraz odwracalność transakcji tam, gdzie jest to wymagane.
Limity technologiczne: DTC ma prawo wybierać, na których łańcuchach (permissioned i wybranych permissionless) uruchomi tokeny, a oferta ma być stopniowo rozszerzana.
Jak działa model DTC (praktyczny mechanizm)
Tokenizacja przez istniejącego depozytariusza: DTC pozostaje depozytariuszem papierów wartościowych; na podstawie instrukcji tokenizacji przenosi papiery z konta uczestnika do „tokenowego” zapisu i emituje odpowiadający token reprezentujący te same prawa ekonomiczne i korporacyjne.
Zachowanie praw właściciela: W odróżnieniu od niektórych ofert rynkowych, które sprzedają „syntetyczne” tokeny bez rzeczywistego prawa własności akcji, model DTC ma zapewnić równoważność praw między tokenem a tradycyjnym zapisem akcji.
Ryzyka i zastrzeżenia regulatora
Ograniczona zgoda, silny nadzór: SEC udzieliła zgody w formie listu no-action z wyraźnymi warunkami raportowania i ograniczeniami; to oznacza ostrożne, monitorowane wdrożenie, a nie całkowite zatwierdzenie modelu tokenizacji jako takiego.
Ryzyko rozbieżności prawnych poza infrastrukturą DTC: Na rynku istnieją już produkty określane jako „tokeny akcji”, które nie dają pełnych praw właścicielskich – SEC i uczestnicy rynku zwracają uwagę, że takie rozwiązania oferują niższą ochronę inwestorów.
Kwestie technologiczne i operacyjne: Wymogi techniczne (np. protokoły wymuszające możliwość cofnięcia transakcji, mechanizmy zgodności z sankcjami) oraz integracja z istniejącymi systemami rozliczeniowymi będą kluczowe dla bezpieczeństwa i funkcjonalności usługi.
Potencjalne korzyści rynkowe
24/7 dostęp i nowe tryby handlu: Tokeny mogą umożliwić handel poza tradycyjnymi godzinami giełdowymi oraz nowe rodzaje instrumentów i usług finansowych programowalnych dzięki smart kontraktom.
Większa płynność i mobilność zabezpieczeń: Tokenizacja może ułatwić szybkie przenoszenie aktywów pomiędzy rynkami i stosowanie ich jako zabezpieczeń w czasie rzeczywistym.
Pilotaż i fazowy rollout: DTC zaplanowało pilotażowe wdrożenia i oczekuje szerszego uruchomienia usługi w drugiej połowie 2026 roku, zaczynając od ograniczonego zestawu aktywów i uczestników rynku.
Raportowanie i ewaluacja: Warunkowa zgoda SEC wymaga okresowych raportów i monitoringu, co pozwoli regulatorom ocenić wpływ tokenizacji na stabilność rynku i ochronę inwestorów.
Co to oznacza dla inwestorów i rynku w Polsce
Wpływ pośredni: Choć decyzja dotyczy rynku amerykańskiego, przyspieszenie tokenizacji na największym rynku kapitałowym świata prawdopodobnie przyspieszy międzynarodowe inicjatywy i adaptację podobnych rozwiązań w Europie i Polsce, zwłaszcza w instytucjach współpracujących z amerykańską infrastrukturą rozliczeniową.
Uwaga na oferty „tokenów akcji”: Inwestorzy powinni weryfikować, czy oferowany token rzeczywiście reprezentuje pełne prawa właścicielskie, czy jedynie ekspozycję syntetyczną; ochrona prawna i mechanizmy egzekwowania praw mogą się istotnie różnić.
Podsumowanie (najważniejsze tezy)
SEC dała warunkowe, czasowe przyzwolenie na pilotaż tokenizacji prowadzony przez DTC, co de facto stanowi istotny krok w kierunku cyfryzacji amerykańskiego rynku papierów wartościowych.
Model oparty na istniejącej infrastrukturze ma na celu zachowanie praw właścicieli akcji, jednocześnie wprowadzając korzyści technologiczne, takie jak szybsze rozliczenia i 24/7 dostęp.
Decyzja pozostaje ostrożna i kontrolowana, z wymogami raportowania i technicznymi ograniczeniami, co podkreśla, że regulator stawia na etapowe, nadzorowane wdrożenie zamiast nieograniczonej liberalizacji.
Źródła użyte w artykule: relacje prasowe i oficjalne dokumenty dotyczące listu no-action dla DTC oraz analizy medialne opisujące konsekwencje i harmonogram wdrożeń.
