Bitcoinowy rynek terminowy coraz bardziej przypomina przepełniony klub z wąskim wyjściem ewakuacyjnym. Z jednej strony widać ogromne zaangażowanie inwestorów, a z drugiej — relatywnie małą płynność, która może utrudnić spokojne wychodzenie z pozycji, gdy nastroje na rynku nagle się odwrócą.
Gdy otwarty interes rośnie szybciej niż obrót
Wartość otwartych pozycji na kontraktach futures na bitcoina sięga obecnie około 48 miliardów dolarów. Jednocześnie dzienny wolumen obrotu w tym samym segmencie wynosi około 25 miliardów dolarów. Taka różnica jest najwyraźniejsza od września ubiegłego roku i zwraca uwagę, bo sugeruje, że rynek ma coraz więcej „zawieszonych” pozycji, ale nie nadąża z odpowiednią wymianą kontraktów.
Dla porównania, jeszcze w latach 2019–2020 obrót potrafił być nawet dwa do trzech razy wyższy niż otwarty interes. Dziś sytuacja wygląda odwrotnie, co oznacza, że na rynku jest znacznie więcej ekspozycji niż bieżącej płynności zdolnej ją absorbować.
To ciekawy sygnał, bo sama skala rynku nie musi oznaczać jego odporności. W praktyce większa liczba pozycji bez odpowiedniego obrotu może zwiększać podatność na gwałtowne ruchy. W takich warunkach nawet niewielki impuls potrafi uruchomić lawinę zdarzeń.
Czym właściwie jest open interest i dlaczego ma znaczenie
Open interest, czyli otwarty interes, pokazuje liczbę aktywnych kontraktów, które nie zostały jeszcze zamknięte. Gdy uczestnicy rynku otwierają nowe pozycje, wskaźnik rośnie, a gdy je zamykają — spada. Jeśli jedna strona zamyka transakcję, a druga w tym samym czasie otwiera nową, open interest może pozostać bez zmian.
W praktyce można to porównać do liczby osób w klubie. Jeśli ktoś wychodzi, a ktoś inny natychmiast wchodzi, liczba ludzi w środku się nie zmienia. To właśnie dlatego open interest mówi sporo o skali zaangażowania inwestorów, ale sam w sobie nie pokazuje, jak łatwo można z tych pozycji wyjść.
Wolumen jako miara płynności
Wolumen działa inaczej. Pokazuje, ile kontraktów zmieniło właściciela w określonym czasie, a więc jak intensywnie rynek się „przerzuca”. Im wyższy wolumen, tym więcej potencjalnej płynności i tym łatwiej absorbować nagłe ruchy cenowe.
Kiedy jednak open interest znacząco przewyższa wolumen, powstaje niebezpieczna nierównowaga. To tak, jakby w klubie było tłoczno, ale drzwi wyjściowe były zbyt wąskie, by wszyscy mogli spokojnie opuścić lokal w razie paniki.
Dlaczego to może wywołać gwałtowne ruchy cenowe
Taki układ zwiększa ryzyko tzw. pułapki płynności. Jeśli pojawi się mocny impuls rynkowy, na przykład gwałtowny spadek ceny, część inwestorów będzie zmuszona zamykać pozycje. W kontraktach lewarowanych może to prowadzić do likwidacji wymuszonych przez brak depozytu zabezpieczającego.
Problem polega na tym, że przy niskim wolumenie rynek może nie mieć wystarczająco dużo „chętnych po drugiej stronie”, by wchłonąć tę falę sprzedaży. W efekcie ruch cenowy staje się bardziej chaotyczny i może przybrać znacznie większą skalę, niż wynikałoby to z samego impulsu.
Glassnode: ryzyko jest mechaniczne
Analitycy z Glassnode zwracają uwagę, że zagrożenie ma charakter stricte techniczny. Gdy open interest jest dużo wyższy niż dzienny obrót, likwidacje trafiają na rynek zbyt ubogi w płynność, aby je sprawnie absorbowić. W takiej sytuacji ruch spadkowy potrafi się sam wzmacniać.
Ich zdaniem problem dodatkowo potęguje fakt, że na rynek napłynęło sporo ryzyka po stronie długich pozycji, podczas gdy po stronie popytu nie widać odpowiedniej odpowiedzi. Innymi słowy: wielu traderów obstawia wzrosty, ale rynek nie pokazuje równie mocnego wsparcia zakupowego.
Słabnące wsparcie po stronie kupujących
Glassnode wskazuje też na osłabienie tzw. resting bids, czyli zleceń kupna czekających niżej w arkuszu. Zabezpieczenie, które wcześniej stabilizowało letni zakres cenowy, miało osiągnąć szczyt na początku lipca, a następnie spaść o około jedną trzecią. To oznacza, że pod ceną bitcoina jest dziś mniej „poduszek bezpieczeństwa”.
Jeśli więc kurs ponownie zbliży się do czerwcowego minimum w okolicach 58 tysięcy dolarów, może zabraknąć wystarczającej liczby kupujących gotowych przejąć podaż. W takim scenariuszu spadek mógłby się rozpędzić, zwłaszcza jeśli dojdą do tego przymusowe zamknięcia pozycji lewarowanych.
Cboe wprowadza Bitcoin i Ether – nowe kontrakty terminowe od 15 grudnia to kolejny przykład, jak rośnie znaczenie instrumentów pochodnych na rynku krypto.
Futures kontra rynek spot
Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest wyraźna różnica między obrotem na rynku futures a rynkiem spot. W ciągu 24 godzin wolumen spot wynosi zaledwie około 12,55 miliarda dolarów, podczas gdy futures generują około 25 miliardów dolarów. Taka dysproporcja sugeruje, że duża część aktywności koncentruje się na instrumentach pochodnych, a nie na rzeczywistym handlu aktywem bazowym.
To ważne, bo rynek spot zwykle lepiej odzwierciedla naturalny popyt i podaż. Jeśli tam również brakuje głębi, a większość spekulacji odbywa się z użyciem dźwigni, wówczas nawet umiarkowany impuls może przełożyć się na bardzo dynamiczny ruch ceny.
Na razie spokój, ale napięcie rośnie
Mimo tych sygnałów bitcoin pozostaje stosunkowo stabilny. Kurs utrzymuje się w okolicach 63,5 tysiąca dolarów i jest lekko wyżej niż o północy czasu UTC. To jednak nie usuwa strukturalnego problemu, jakim jest rosnąca nierównowaga między skalą pozycji a dostępnością płynności.
Rynek może więc sprawiać wrażenie spokojnego tylko na powierzchni. Jeśli pojawi się silniejszy katalizator — makroekonomiczny, regulacyjny albo czysto techniczny — zatłoczony rynek terminowy z małym „wyjściem” może zareagować znacznie gwałtowniej, niż wielu uczestników się spodziewa.
Co za absurd! Gdy open interest rośnie szybciej niż wolumen, to czas na ucieczkę. Nie wiem, jak ludzie mogą inwestować w to teraz – wszystko wygląda jak w najlepszym momencie do spadków. Ciekawe, kiedy rynek się “przestraszy” i ruszy w dół.
W sumie zgadzam się z tym artykułem. Za dużo lewarów i mała płynność = ryzyko. Jestem ciekawa, co się stanie, gdy BTC spadnie do tych 58k? Ludzie mogą stracić sporo kasy, jak nie będą uważni.
Trochę przesadzają z tym porównaniem do klubu. Owszem, jeśli rynek będzie chaotyczny, to nie będzie łatwo wchodzić i wychodzić, ale Bitcoin pokazał już, że umie się odbić. Może to tylko przejściowe zawirowanie?
Pytanie czy to, co mówicie o otwartym interesie, ma jakieś rzeczywiste przełożenie na cenę. Dla mnie to tylko liczby, a ja ostatnio więcej tracę niż zyskuję. Ciekawe, czy uda mi się wyjść na plus w tej sytuacji.
Mnie to nie dziwi – od lat niektórzy traderzy poetrafią określić, kiedy spadnie rynek. A ci co czekają na wzrosty, mogą się przeliczyć. Zobaczymy, co się zdecyduje po wyborach w USA – wtedy może być naprawdę ciekawie.
Bitcoin teraz to jedna wielka spekulacja. Przecież wiemy, że jak panika, to wszyscy uciekają. Wolumen na rynku spot pokazuje słaby popyt. Myślę, że spadki to tylko kwestia czasu, a ci, co wchodzą z lewarami, muszą być bardzo ostrożni.
Ten artykuł dobrze obrazuje ten bałagan na rynku. Ktoś powinien naprawdę zwrócić na to uwagę, bo jak pojawi się większy impuls, to może być ostre lądowanie. Rynki nie są gotowe na takie wahania cenowe.