Ethereum może przygotować się na zagrożenia ze strony komputerów kwantowych bez konieczności zapisywania na blockchainie ogromnych ilości dodatkowych danych. Vitalik Buterin, współtwórca sieci, zmienił zdanie na temat rozwiązania leanPCS i deklaruje teraz, że jest jego zdecydowanym zwolennikiem.
Pomysł ma ograniczyć jeden z głównych problemów związanych z przejściem na kryptografię odporną na obliczenia kwantowe: większe podpisy cyfrowe mogłyby zwiększyć obciążenie sieci, a w konsekwencji także koszty transakcji.
Dlaczego odporność na komputery kwantowe jest wyzwaniem
Obecny podpis Ethereum zajmuje około 65 bajtów. Alternatywne rozwiązania projektowane z myślą o odporności na komputery kwantowe mogą być znacznie obszerniejsze — według Buterina mają od około 1000 do 6000 bajtów.
Zapisywanie każdego takiego podpisu osobno oznaczałoby większe zapotrzebowanie na miejsce w blokach. To z kolei mogłoby zwiększyć opłaty za przesyłanie tokenów i korzystanie z aplikacji działających w sieci.
Jeden dowód zamiast wielu dużych podpisów
Propozycja opisana w projekcie EIP-8288 zakłada łączenie podpisów i innych kontroli kryptograficznych w zbiorczy dowód matematyczny. Portfel nadal potwierdzałby, że właściciel zatwierdził transakcję, ale komputery przetwarzające operacje grupowałyby takie podpisy i dowody, a następnie łączyły kolejne pakiety.
W efekcie blok mógłby zawierać pojedynczy dowód potwierdzający poprawność wszystkich ujętych w nim sprawdzeń. Ethereum przechowywałoby instrukcje transakcji oraz dane potrzebne do weryfikacji, bez konieczności zachowywania każdego dużego podpisu z osobna.
Podobny mechanizm mógłby przydać się aplikacjom prywatnościowym. Wykorzystują one dowody matematyczne, by wykazać, że transakcja spełnia określone reguły, nie ujawniając jej wrażliwych szczegółów. Grupowanie dowodów mogłoby ułatwić korzystanie z takich rozwiązań bez przenoszenia całego kosztu ich dużej objętości na pojedynczego użytkownika.
Zobacz także: Ethereum wprowadza aktualizację Fusaka, by obniżyć koszty węzłów i przyspieszyć rozliczenia warstwy 2. Aktualizacja Fusaka to kolejny element zmian mających poprawić wydajność i skalowalność Ethereum.
LeanPCS jako szybsza ścieżka
Buterin uważa, że leanPCS może pozwolić wdrożyć taki model szybciej niż bardziej rozbudowana alternatywa. Ta druga wymagałaby uzgodnienia przez deweloperów nowego języka obliczeniowego dla programów weryfikowanych przez sieć, a taką decyzję trudno byłoby później odwrócić.
LeanPCS koncentruje się na standaryzacji mniejszego narzędzia matematycznego do sprawdzania dowodów. Dzięki temu różne systemy mogłyby korzystać ze wspólnej podstawy, a twórcy zachowaliby większą swobodę przy projektowaniu pozostałych elementów. Kompromisem jest konieczność przechowywania w sieci większej ilości informacji niż w przypadku szerszej koncepcji.
Pomysł leanPCS pokazuje, że bezpieczeństwo sieci można rozwijać bez niepotrzebnego zwiększania obciążenia użytkowników. Kluczowe będzie jednak sprawdzenie, czy rozwiązanie sprawdzi się w praktyce i zostanie zaakceptowane przez deweloperów. Na razie warto traktować je jako interesujący kierunek badań, a nie zapowiedź rychłego wdrożenia.
Projekt jest na wczesnym etapie
EIP-8288 pozostaje projektem, a jego referencyjna implementacja nie jest jeszcze ukończona. Poparcie Buterina nie oznacza więc, że rozwiązanie ma już ustaloną datę wdrożenia.
Dyskusja wpisuje się w szersze prace nad przygotowaniem Ethereum na zagrożenia kwantowe. Wcześniej badacze sugerowali, by w planowanej aktualizacji na 2027 rok bezpieczeństwo przed komputerami kwantowymi potraktować priorytetowo, nawet kosztem opóźnienia prac nad szybszymi blokami.


Jak dla mnie to gwarancja problemu w przyszłości, nie dziś. 65 bajtow vs 1000-6000 bajtow brzmi brutalnie, ale jeśli sieć ma nie utonąć w opłatach, to takie grupowanie podpisów ma sens. Tylko wiadomo, jak zwykle w crypto: najpierw „lean”, potem 17 wyjątków i patchowanie wszystkiego po drodze.
Poparcie Vitalika to jedno, a wdrożenie w mainnecie to drugie. EIP na wczesnym etapie, implementacja nieukończona, więc jeszcze sporo może się wysypać. I dobrze, bo przy tego typu zmianach najgorsze byłoby wpychanie do protocolu czegoś, czego potem nie da się cofnąć.
Z perspektywy praktycznej to najbardziej mnie interesuje koszt weryfikacji, nie sam rozmiar podpisu. Jak leanPCS ma ograniczyć bloat bez zabicia latency i bez dokładania absurdalnego narzutu CPU, to OK. Ale jeśli finalnie wyjdzie, że węzły mają liczyć więcej niż przy obecnym modelu, to użytkownik i tak zapłaci gdzie indziej.
Mam wrażenie, że ten temat jest trochę wyprzedzony marketingowo. Komputery kwantowe jako realne zagrożenie dla ETH? Teoretycznie tak, praktycznie jeszcze długo nie. Bardziej mnie martwi to, że każda „przyszłościowa” zmiana w cryptos kończy się większą złożonością i większą powierzchnią ataku.
Jeśli dobrze rozumiem, to chodzi o to, żeby w bloku trzymać jeden dowód zbiorczy zamiast wielu dużych podpisów. Brzmi sensownie, ale ciekawe jak to się ma do prywatnościowych aplikacji i ich dowodów ZK. Tam już teraz bywa ciężko z rozmiarem danych, więc bez dobrego batching-u koszty mogą wystrzelić.
Po tych wszystkich latach i tak wracamy do klasyki: mniejszy proof, większa praktyczność, ale żadna opcja nie jest „za darmo”. Buterin chyba w końcu uznał, że idealna elegancja architektury nie wygra z czymś, co da się szybciej wdrożyć. I chyba słusznie, bo w blockchainie deadliny lubią być bardziej teoretyczne niż realne.