Paragwaj przez lata przyciągał firmy wydobywające bitcoina tanią energią z hydroelektrowni Itaipu, jednej z największych na świecie. Dla państwowego dostawcy prądu, ANDE, kontrakty z kopalniami stały się źródłem znaczących wpływów — w 2026 roku mają przynieść około 350 mln dolarów. Ten układ może się jednak skończyć, bo o dostęp do energii coraz mocniej konkurują krajowi odbiorcy i firmy rozwijające infrastrukturę dla sztucznej inteligencji.
Tani prąd, ale tylko do końca 2027 roku
Paragwajscy górnicy korzystają z umów zapewniających energię po stałej stawce 44 dolary za megawatogodzinę. To mniej niż 5 centów za kilowatogodzinę, a cena nie jest corocznie waloryzowana. Według danych Hashrate Index kraj odpowiadał w drugim kwartale za około 4% światowego zapotrzebowania na moc obliczeniową używaną do kopania bitcoina, co plasowało go wśród największych centrów tej działalności.
Obecne umowy mają wygasnąć 31 grudnia 2027 roku. ANDE zapowiada, że nie zamierza przedłużać specjalnych kontraktów dla branży kryptowalutowej. Jednocześnie popyt na prąd w kraju szybko rośnie: prognozy spółki zakładają wzrost zapotrzebowania o niemal 8% rocznie do 2027 roku, a później o około 5% rocznie.
Znaczenie ma również to, że energia z Itaipu, która wcześniej mogła być postrzegana jako nadwyżka, jest coraz bardziej potrzebna na miejscu. W 2025 roku elektrownia pokryła blisko 88% zużycia energii elektrycznej w Paragwaju. Władze i energetycy muszą więc rozstrzygnąć, jak dzielić ograniczone zasoby między gospodarstwa domowe, przemysł, kopalnie kryptowalut i centra danych.
HIVE pod presją
Szczególnie dużo do stracenia ma HIVE Digital Technologies, notowana w USA i Kanadzie spółka zajmująca się wydobyciem kryptowalut. Jej dwie paragwajskie lokalizacje — w Yguazú i Valenzueli — mają łącznie umowy na 300 MW, obowiązujące do końca 2027 roku. Firma przyznaje, że dalsza działalność będzie zależeć od możliwości wynegocjowania nowych warunków.
Paragwajskie obiekty stanowią znaczną część jej infrastruktury. Na koniec kwietnia działało tam około 297 MW z 385 MW wykorzystywanych przez HIVE, czyli mniej więcej 77% całej mocy operacyjnej spółki. Firma mówiła o planach rozbudowy lokalizacji w Yguazú, ale nie komentuje rozmów z ANDE ani możliwych scenariuszy po wygaśnięciu umów.
Stawka jest istotna także dla planów HIVE związanych ze sztuczną inteligencją. Przychody z kopania mają wspierać rozwój jej działalności chmurowej BUZZ HPC, prowadzonej w Asunción. Droższa energia lub utrata dostępu do części mocy mogłyby więc wpłynąć nie tylko na wydobycie bitcoina, lecz także na finansowanie tego segmentu.
Spór pokazuje, jak szybko zmieniają się priorytety w energetyce, gdy rośnie zapotrzebowanie na moc obliczeniową. Dla Paragwaju decyzja o podziale energii będzie miała znaczenie zarówno gospodarcze, jak i strategiczne. Firmy planujące inwestycje muszą brać pod uwagę nie tylko cenę prądu, lecz także pewność jego dostaw.
Propozycja aukcji i wyższych cen
Grupa inżynierów związanych z ANDE zaproponowała, by od 2028 roku łączny limit mocy dla kopalni kryptowalut, centrów danych i firm AI wynosił 700 MW. To znacznie mniej niż około 944 MW, które obecnie mają zakontraktowane kopalnie. Według autorów propozycji prąd powinien trafiać do tych podmiotów, które zaoferują najwyższą cenę w przetargu.
Inżynierowie sugerują cenę wywoławczą 56 dolarów za megawatogodzinę i kontrakty na trzy do pięciu lat. W jednym z analizowanych wariantów stawka mogłaby wzrosnąć do 60 dolarów, przynosząc ANDE około 98 mln dolarów dodatkowych wpływów rocznie. Dla HIVE oznaczałoby to — według wyliczeń przytoczonych w artykule — wzrost rocznego rachunku za energię o około 38 mln dolarów, jeszcze przed ewentualną rozbudową.
AI już zdobywa dostęp do energii
W rywalizacji o paragwajski prąd przewagę może mieć branża AI. Spółka Kuntur, powiązana z Araico Corporation, podpisała z ANDE 15-letnią umowę na dostawę do 286 MW dla planowanego kampusu Iguazú AI City. Projekt, którego wartość szacowana jest na 12 mld dolarów, ma powstać w tej samej okolicy, w której działa największa kopalnia HIVE.
Wydatki na AI rosną — firmy walczą o kontrolę, tylko jedna trzecia zna koszty
Rosnące zapotrzebowanie na infrastrukturę AI zwiększa presję na dostęp do energii.
Dostawy mają ruszyć od 6 MW w grudniu 2026 roku. W kwietniu 2028 roku, już po wygaśnięciu obecnych kontraktów dla górników, moc ma wzrosnąć do 146 MW. Średnia stawka dla większości energii wynosi około 48,91 dolara za megawatogodzinę i ma być podnoszona wraz z inflacją w USA, przy minimalnym rocznym wzroście o 2,5%.
Jeśli limit 700 MW zostanie przyjęty, a energia dla Kuntur będzie się do niego wliczać, dla pozostałych firm zostanie mniej niż 560 MW. To niecałe trzy piąte mocy, którą obecnie zakontraktowały kopalnie. Paragwajski spór pokazuje, że tani prąd staje się strategicznym zasobem, o który coraz częściej konkurują nie tylko górnicy bitcoina, ale też rozwijające się centra obliczeniowe AI.
Jak dla mnie to jest tylko kwestia czasu, aż kopanie przestanie się tam spinać. 44 dolary za MWh było super okazją, ale jak państwo ma ograniczone zasoby, to nie będzie wiecznie dopłacać do cudzej infrastruktury. AI ma po prostu lepszą narrację dla rządu i większe obietnice podatkowe.
HIVE samo sobie zbudowało ryzyko koncentracji. 77% mocy w jednym kraju, na umowach z terminem do 2027, to nie jest dywersyfikacja tylko zakład na jeden scenariusz. Jak ANDE podniesie stawki do 56-60 USD/MWh, to marża na BTC siada praktycznie od ręki.
Ciekawe, że wszyscy mówią o “drodze energii”, a nikt nie patrzy na to przez pryzmat opportunity cost. Dla Paragwaju prąd z Itaipu nie jest już nadwyżką w praktyce, tylko zasobem deficytowym. Jeśli AI kampusy naprawdę dadzą większy zwrot niż minery, decyzja jest raczej prosta.
Tylko że te progi 700 MW i 56 USD/MWh to brzmią jak próba ładowania wszystkiego do jednego worka. Kopalnie, data center i AI mają zupełnie inny profil obciążenia, inne SLA i inną elastyczność. Jak zaczną licytować tylko ceną, to za chwilę wytnie się tych, którzy mają najgorszy access do kapitału, niekoniecznie najmniej sensownych.
Mam wrażenie, że Paragwaj długo żył z tego, że bitcoin był “łatwym najemcą” dla infrastruktury. Teraz AI wchodzi z grubszą kasą i dłuższymi kontraktami, więc górnicy zostają z krótszą kartą przetargową. Trochę klasyczne: jak rynek dojrzewa, to tani prąd przestaje być tani.
Szkoda tylko, ze w takich tekstach zawsze ginie pytanie o zwykłych odbiorców. Jeśli 88% energii z Itaipu już pokrywa krajowe zużycie, to dokładanie kolejnych setek MW pod kopanie BTC wygląda średnio odpowiedzialnie. Dla mnie to bardziej historia o tym, jak przemysł obliczeniowy przepycha się łokciami o infrastrukture, niż o jakimś rozwoju.