HP ukarane 1,42 mld rupii za kartel handlu tuszami, tonerami i komputerami

Indyjski urząd antymonopolowy nałożył na HP India oraz powiązanych z firmą sprzedawców karę w wysokości 1,42 miliarda rupii, czyli około 14,7 miliona dolarów. Sprawa dotyczyła zarzutów o manipulowanie przetargami rządowymi w latach 2017–2020, a więc o działania, które miały zakłócać uczciwą konkurencję na rynku sprzętu komputerowego i materiałów eksploatacyjnych.

Dwie osobne sprawy, jeden wspólny schemat

Komisja ds. Konkurencji w Indiach przyjrzała się dwóm równoległym obszarom działalności: sprzedaży komputerów oraz materiałów do drukarek, takich jak tusze i tonery. W obu przypadkach miało dochodzić do ustawiania ofert składanych w ramach zamówień publicznych publikowanych na rządowej platformie e-Marketplace.

Według regulatora nie chodziło o przypadkowe nieprawidłowości, ale o zaplanowany mechanizm. Oferty miały być wcześniej uzgadniane między uczestnikami, tak aby sprawiać wrażenie rywalizacji, mimo że w praktyce konkurencja była pozorna.

Jak miało działać ustawianie przetargów

W materiałach zebranych przez CCI pojawiły się m.in. maile, zeznania świadków, rozmowy z WhatsAppa, a nawet nagranie z 2019 roku z jednego ze spotkań resellerów. Z dokumentów tych wynikało, że uczestnicy mogli omawiać nie tylko ceny, ale także poziom rabatów, role poszczególnych firm i to, kto ma wygrać dany kontrakt.

W przypadku rynku materiałów eksploatacyjnych urząd wskazał 16 resellerów drugiego poziomu, którzy mieli naruszyć indyjskie prawo konkurencji. HP India otrzymała za ten wątek karę 119,8 miliona rupii, a łączna grzywna dla partnerów wyniosła 23 miliony rupii.

Tego typu sprawy pokazują, że nawet pozornie techniczne przetargi mogą być podatne na nadużycia. W tle zwykle stoją nie tylko pieniądze, ale też zaufanie do całego systemu zamówień publicznych. Dlatego reakcja regulatorów bywa tak stanowcza.

Druga sprawa: komputery, laptopy i urządzenia peryferyjne

Drugi przypadek dotyczył podobnych praktyk, ale już w szerszym zakresie produktów. Chodziło o laptopy, komputery stacjonarne, stacje robocze, terminale POS, akcesoria i inne urządzenia sprzedawane instytucjom publicznym.

Tutaj komisja również wskazała dodatkowych resellerów obok głównego podmiotu. W efekcie sama kara nałożona na HP India sięgnęła 1,3 miliarda rupii, a dla partnerów przewidziano dodatkowe 12,2 miliona rupii.

Dlaczego kara nie była jeszcze wyższa

Choć suma robi ogromne wrażenie, mogło być znacznie gorzej. HP India zdecydowała się złożyć wniosek o łagodniejsze potraktowanie i samodzielnie przyznała się do naruszeń związanych z okresem 2017–2020.

Taki krok pozwolił firmie uzyskać zniżkę na wysokość sankcji. W praktyce oznacza to, że bez współpracy z organem regulacyjnym finansowe konsekwencje mogłyby być jeszcze dotkliwsze.

Co ta decyzja oznacza dla rynku

Sprawa pokazuje, jak poważnie indyjskie władze traktują manipulowanie przetargami, zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o kontrakty publiczne. Nawet duży i rozpoznawalny globalny producent nie jest tu traktowany ulgowo, jeśli pojawiają się dowody na wspólne ustalanie ofert.

To również sygnał dla resellerów i partnerów handlowych, że odpowiedzialność może rozciągać się szeroko, a nie tylko na główną markę. W praktyce takie postępowania podważają zaufanie do całego procesu zakupowego i mogą zniekształcać ceny płacone z publicznych pieniędzy.

Brak natychmiastowej odpowiedzi HP

Redakcja TechRadar Pro poprosiła HP o komentarz, ale firma nie odpowiedziała od razu. Na ten moment nie pojawiło się więc oficjalne stanowisko odnoszące się do decyzji indyjskiego urzędu.

Sprawa pozostaje jednak ważnym przypomnieniem, że nawet w branży technologicznej, gdzie liczą się innowacje i skala działania, zgodność z zasadami konkurencji pozostaje kluczowa. Gdy firmy próbują sterować przetargami zza kulis, ryzykują nie tylko wysokimi grzywnami, ale też poważnym uszczerbkiem na reputacji.