Indie rozpoczęły pilotaż tokenizacji rynku obligacji korporacyjnych, którego wartość szacowana jest na około 620 mld dolarów. Projekt łączy technologię blockchain z hurtową wersją cyfrowej rupii emitowaną przez bank centralny, pokazując, jak tradycyjne rynki finansowe mogą wykorzystywać rozwiązania kojarzone dotąd głównie z kryptowalutami.
Demat 2.0 zmienia sposób emisji obligacji
Za inicjatywę odpowiada indyjski regulator rynku kapitałowego Securities and Exchange Board of India (SEBI). Pilotaż nazwany Demat 2.0 bazuje na istniejących elektronicznych rachunkach, na których inwestorzy przechowują akcje i obligacje.
W ramach nowego systemu obligacje korporacyjne są zapisywane jako cyfrowe tokeny w rozproszonej księdze prowadzonej przez regulowane instytucje rynku finansowego. Nie oznacza to jednak zmiany ekonomicznego charakteru papierów wartościowych. Obligacje nadal mają tradycyjne oprocentowanie, termin zapadalności oraz prawa przysługujące inwestorom.
To ważny przykład pokazujący, że tokenizacja nie musi oznaczać rewolucji w samym produkcie finansowym. Największa zmiana dotyczy sposobu zapisu, rozliczania i przepływu danych między uczestnikami rynku. W praktyce takie rozwiązania mogą zwiększać efektywność bez naruszania znanych zasad inwestowania.
Pierwsze emisje już za nami
Z pilotażowego rozwiązania skorzystały już trzy duże podmioty. Państwowy pożyczkodawca z sektora energetycznego REC pozyskał w ten sposób 500 crore rupii, czyli około 56 mln dolarów.
Taką samą kwotę wyemitowała firma inżynieryjno-budowlana Larsen & Toubro. Z kolei pozabankowa instytucja finansowa IIFL Finance przeprowadziła emisję o wartości 25 crore rupii, odpowiadającej mniej więcej 2,8 mln dolarów.
Łączna wartość pierwszych transakcji wyniosła 1025 crore rupii. Emisje mają przede wszystkim przetestować działanie infrastruktury, zanim rozwiązanie zostanie rozszerzone na kolejne segmenty rynku.
Zobacz także: Amerykańska SEC z nieoficjalnym przyzwoleniem na tokenizowane akcje.
Cyfrowa rupia ogranicza ryzyko rozliczeń
Jednym z najważniejszych elementów Demat 2.0 jest połączenie rejestru tokenizowanych obligacji z hurtową cyfrową rupią Reserve Bank of India. Integracja odbywa się za pośrednictwem Unified Market Interface.
Dzięki temu token reprezentujący obligację oraz środki przeznaczone na jej zakup mogą zostać przekazane w tym samym momencie. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko, że jedna strona transakcji otrzyma aktywo, podczas gdy druga nie otrzyma zapłaty.
W tradycyjnym modelu dostawa papieru wartościowego i transfer pieniędzy są obsługiwane przez odrębne systemy. Ich zsynchronizowanie może skrócić proces rozliczeń, zwiększyć bezpieczeństwo i zmniejszyć liczbę pośredników potrzebnych do finalizacji transakcji.
Smart kontrakty obsłużą płatności dla inwestorów
Tokenizacja może znaleźć zastosowanie nie tylko przy samej emisji i zakupie obligacji. Indyjskie rozwiązanie ma w przyszłości umożliwiać automatyczną obsługę zdarzeń korporacyjnych, takich jak wypłata odsetek czy wykup papierów w dniu zapadalności.
Za realizację tych czynności mogą odpowiadać smart kontrakty, czyli programowalne reguły zapisane w systemie. Po spełnieniu określonych warunków płatność mogłaby zostać uruchomiona bez konieczności ręcznego przetwarzania przez kilka instytucji.
Kolejne etapy obejmą handel wtórny
Obecny pilotaż koncentruje się na emisji i rozliczaniu obligacji. W następnych fazach planowane jest uruchomienie handlu na rynku wtórnym, a później także udostępnienie tokenizowanych papierów szerszej grupie inwestorów detalicznych.
Jeśli projekt zakończy się powodzeniem, tokenizacja może zwiększyć płynność rynku obligacji korporacyjnych i ułatwić dostęp do niego mniejszym inwestorom. Jednocześnie skala wdrożenia będzie zależała od wyników testów, wymogów regulacyjnych oraz gotowości banków i depozytariuszy do obsługi nowej infrastruktury.
Indie stawiają na regulowaną tokenizację
Indyjskie podejście wyróżnia się połączeniem nowych technologii z centralnie kontrolowanym systemem finansowym. Krajowi regulatorzy zachowują ostrożność wobec prywatnych kryptowalut, ale jednocześnie aktywnie badają zastosowania blockchaina w tradycyjnych finansach.
Zamiast kierować inwestorów na otwarte, pozbawione centralnego nadzoru rynki, Indie rozwijają tokenizację w ramach istniejącego systemu. W jego centrum pozostają banki, instytucje depozytowe, regulowane platformy oraz pieniądz emitowany przez bank centralny.
Demat 2.0 może stać się ważnym testem dla przyszłości cyfrowych papierów wartościowych. Jeżeli rozwiązanie sprawdzi się przy obligacjach korporacyjnych, podobne modele mogą zostać wykorzystane także w innych częściach indyjskiego rynku kapitałowego.


Czekałem na coś takiego w Indiach! System tokenizacji obligacji na pewno przyciągnie więcej inwestorów, a cyfrowa rupia to genialny pomysł. Myślicie, że reszta świata pójdzie za tym przykładem?
Trochę się obawiam, że cała ta tokenizacja to bardziej marketingowe zagranie niż rzeczywista innowacja. Wydaje mi się, że ryzyko związane z technologią blockchain w finansach nie zostało jeszcze wystarczająco zbadane.
Z ciekawością obserwuję, jak Indie wdrażają nowoczesne technologie w finansach. Miałam styczność z tokenizacją w mojej pracy i muszę przyznać, że to przyszłość. Mam nadzieję, że Demat 2.0 zadziała, bo wzrost płynności rynku może być ogromny.
Jestem nieco sceptyczny co do tych smart kontraktów. Zdarzało mi się spotykać błędy w kodach, które mogłyby kosztować firmę mnóstwo kasy. Co, jeśli coś pójdzie nie tak?
Możliwe, że to będzie krok w dobrą stronę, ale zawsze pozostaje pytanie o bezpieczeństwo. Jakie mechanizmy zabezpieczające będą wprowadzone w tym systemie?
Takie rozwiązania są ciekawą alternatywą dla tradycyjnych instrumentów. Po prostu czekam, aż tę technologię będą stosować w Europie i jakie to przyniesie konsekwencje dla rynku.
Miałam do czynienia z emisjami obligacji w mojej firmie i nie można zapominać, że przejrzystość i stabilność to kluczowe aspekty. To nie wystarczy tylko wprowadzić nową technologię, na rynku ryzyko zawsze będzie istniało.