Nowy raport podważa popularną tezę, że firmy inwestujące w sztuczną inteligencję automatycznie ograniczają zatrudnienie. Z analizy wynika wręcz coś przeciwnego: organizacje, które wdrażają AI na większą skalę, po pewnym czasie zaczynają powiększać swoje zespoły.
Badanie obejmuje ponad 21,5 tys. firm działających w США i łączy dane o wydatkach na AI z platformy płatniczej Ramp z informacjami o zatrudnieniu z Revelio Labs. To jedna z większych analiz tego typu, dlatego jej wnioski zwracają szczególną uwagę. Autorzy raportu zauważają, że w ciągu dwóch pierwszych lat od wdrożenia AI firmy o najwyższym poziomie adopcji zwiększyły zatrudnienie średnio o około 10%.
AI nie od razu tworzy nowe miejsca pracy
Warto jednak podkreślić, że efekt nie pojawia się natychmiast. Raport sugeruje, że zanim organizacja zacznie odczuwać korzyści kadrowe, musi najpierw nauczyć się sensownie wykorzystywać nowe narzędzia. W praktyce oznacza to czas potrzebny na testowanie zastosowań, przebudowę procesów i dopasowanie obowiązków pracowników.
Z tego powodu niewielkie inwestycje w AI nie przyniosły wyraźnego wzrostu zatrudnienia. Dopiero firmy, które postawiły na naprawdę intensywne wdrożenia, odnotowały pozytywny wpływ na liczbę etatów. Innymi słowy, samo „posiadanie AI” nie wystarcza — liczy się skala i sposób wykorzystania technologii.
To ciekawy sygnał dla rynku pracy, bo pokazuje, że technologia nie zawsze działa jak prosty zamiennik człowieka. W praktyce największe znaczenie ma to, jak firmy organizują procesy i czy potrafią wykorzystać AI do zwiększania produktywności. Dopiero wtedy pojawia się przestrzeń na rozwój zespołów, a nie tylko redukcję kosztów.
Warto też spojrzeć na szerszy kontekst finansowania i kontroli kosztów: Wydatki na AI rosną — firmy walczą o kontrolę, tylko jedna trzecia zna koszty.
Najbardziej zyskują firmy, które inwestują najmocniej
W raporcie za firmy o wysokiej adopcji uznano te, które wydawały około 33 dolarów miesięcznie na pracownika w pierwszych trzech miesiącach po wdrożeniu AI. Dla porównania, w grupie o niskiej adopcji było to zaledwie około 3 dolary. Taka różnica pokazuje, że mówimy nie o okazjonalnym użyciu narzędzi AI, ale o realnym, strategicznym podejściu do automatyzacji i wsparcia pracy.
Co ciekawe, dane przeczą też części wcześniejszych analiz, które sugerowały, że to stanowiska juniorskie są najbardziej zagrożone. Tutaj odnotowano wzrost zatrudnienia na poziomie entry-level o około 12% wśród firm najmocniej stawiających na AI. To sygnał, że sztuczna inteligencja nie musi oznaczać zamykania ścieżek dla młodszych pracowników.
Nie tylko inżynierowie korzystają na AI
Choć w medialnych nagłówkach najczęściej pojawiają się zwolnienia w dużych firmach technologicznych, raport pokazuje szerszy obraz. Wzrost zatrudnienia nie dotyczył wyłącznie ról związanych bezpośrednio z tworzeniem AI, ale obejmował także sprzedaż, marketing, administrację, finanse czy obsługę klienta.
To ważne, bo pokazuje, że wdrożenie AI nie musi oznaczać jedynie zwiększenia zapotrzebowania na specjalistów od danych i uczenia maszynowego. Wiele organizacji potrzebuje też osób, które potrafią wdrażać nowe procesy, obsługiwać klientów, analizować wyniki i wspierać rozwój biznesu w bardziej tradycyjnych obszarach.
Czy to oznacza, że obawy o zwolnienia są przesadzone?
Nie do końca. Autorzy badania podkreślają, że ich wyniki nie pozwalają przewidzieć długoterminowych skutków AI dla rynku pracy. Można więc mówić raczej o obecnym trendzie niż o ostatecznym rozstrzygnięciu.
Jednocześnie raport stanowi ważny kontrargument wobec narracji, według której AI ma wyłącznie odbierać ludziom pracę. Na razie wygląda na to, że firmy najczęściej nie zastępują pracowników w prosty sposób, ale raczej przebudowują role i tworzą nowe potrzeby kadrowe. To może oznaczać, że sztuczna inteligencja w większym stopniu zmienia strukturę zatrudnienia, niż ją po prostu redukuje.
Interesujące wnioski, ale nie kupuję tego do końca. Gdyby firmy naprawdę miały większą potrzebę kadrową, to nie byłyby takie ograniczone w zatrudnianiu, jak w niektórych branżach. Wspominali o sprzedaży i administracji, ale myślę, że to równie dobrze mogą być tylko korzystne percepcje na chwilę, a rzeczywistość może być inna. Obawiam się, że w dłuższej perspektywie jednak to AI znowu uderzy w masowe zatrudnienia.
Czy ktoś zauważył, że raport pomija znaczenie kultury organizacyjnej w adopcji AI? Nawet jeśli wydatki na AI rosną, nie każda firma ma odpowiednią kulturę, by wykorzystać te technologie efektywnie. Może tu też leży klucz do tego wzrostu zatrudnienia – nie tylko AI, ale i umiejętności pracowników w pracy z tymi narzędziami. Bez tego to może być wszystko tylko reklamowy chwyt.
Mam małe doświadczenie w branży i muszę powiedzieć, że rzeczywiście w moim wypadku wdrożenie AI w małych projektach pomogło zwiększyć liczbę zadań, które można zrealizować. Pomimo, że personel nie wzrósł znacząco, to jednak udało się wygospodarować czas na dodatkowe obowiązki. Zobaczymy tylko, czy w przyszłości ten trend się utrzyma, bo teraz szefowie wszyscy chcą inwestować w AI.