W Pentagonie miała powstać niewielka, ściśle tajna komórka zajmująca się wspieraniem działań przeciwko zagranicznym programom technologicznym. Informacje o jej działalności są skąpe, a sama instytucja pojawia się zaledwie w kilku dokumentach resortu obrony USA. Jej istnienie zwraca uwagę nie tylko ze względu na możliwe metody działania, lecz także na pytania o to, kto kontroluje jej aktywność.
Tajna komórka do walki o przewagę technologiczną
Według ustaleń serwisu Politico nowa jednostka nosi nazwę Information on the Technology Support Office, w skrócie TSO. Została utworzona w kwietniu przez połączenie dwóch tajnych programów wywiadowczych Pentagonu, działających od 2023 roku. Ich zadaniem miało być potajemne zakłócanie rozwoju technologii za granicą.
TSO ma rozszerzać takie działania na skalę międzynarodową. Potencjalnymi celami mogą być rozwiązania uznawane przez USA za zagrożenie dla ich bezpieczeństwa lub przewagi militarnej, między innymi systemy sztucznej inteligencji, drony i robotyka.
Narzędzia zamiast własnych operacji
Z informacji zebranych przez Politico wynika, że TSO nie prowadzi bezpośrednio operacji. Ma raczej pozyskiwać narzędzia i łączyć programy Pentagonu z zespołami inżynierów, operatorów sił specjalnych oraz funkcjonariuszy wywiadu.
Wśród możliwych metod wymienia się cyberataki, zakłócanie łańcuchów dostaw oraz kampanie dezinformacyjne. Są to działania podobne do tych, które — zdaniem zwolenników inicjatywy — wykorzystują przeciwnicy Stanów Zjednoczonych. TSO może też pełnić funkcję zaplecza, w którym gromadzone będą zatwierdzone narzędzia cybernetycznego sabotażu, dostępne dla innych struktur Pentagonu.
Pomysł spotkał się z poparciem części byłych urzędników ds. bezpieczeństwa narodowego. Argumentują oni, że szybki rozwój technologii obniża próg, po którego przekroczeniu możliwe są poważne zakłócenia, a państwo powinno dysponować sposobami przeciwdziałania takim zagrożeniom.
Doniesienia o TSO pokazują, jak cienka może być granica między obroną przewagi technologicznej a ingerencją w rozwój innych państw. W przypadku tajnych struktur szczególnego znaczenia nabierają przejrzyste zasady zatwierdzania operacji i niezależna kontrola. Bez nich trudno ocenić, czy działania podejmowane w imię bezpieczeństwa pozostają proporcjonalne.
Zobacz także: Five Eyes ostrzega przed wykorzystywaniem AI do cyberataków.
Pytania o nadzór i odpowiedzialność
Niepokój budzi jednak sposób kontrolowania działalności TSO. Były wysoki rangą urzędnik Pentagonu zwrócił uwagę, że opinia publiczna powinna wiedzieć, kto zatwierdza operacje i jak sprawdza się, czy są one zgodne z amerykańskimi zasadami.
Tajność może ułatwiać skuteczne działanie, ale jednocześnie utrudnia kontrolę. Z kolei szerszy nadzór Kongresu mógłby zwiększyć ryzyko ujawnienia informacji o operacjach. Jeden z urzędników ds. bezpieczeństwa ostrzegł, że w tajnym środowisku łatwiej ukryć działania lub przedstawić je w mylący sposób.
Pentagon zakwestionował doniesienia o nowej jednostce. Zastępca rzecznika resortu, Jacob Bliss, stwierdził w rozmowie z Politico, że pytania redakcji opierają się na nieprawdziwych informacjach, a osoby przekazujące takie relacje mogą być źle poinformowane lub celowo wprowadzać dziennikarzy w błąd.
Historyczne powody do ostrożności
Debata o nadzorze nad TSO wpisuje się w długą historię sporów dotyczących uprawnień amerykańskich służb. W przeszłości działania prowadzone w imię bezpieczeństwa narodowego obejmowały między innymi gromadzenie danych telekomunikacyjnych oraz inwigilację krajową.
Przywoływane są także programy COINTELPRO, w ramach których prowadzono między innymi działania dezinformacyjne i obserwację obywateli. W nowszych latach kontrowersje wzbudzał zakres nadzoru powiązanego z ustawami PATRIOT Act i CALEA. To właśnie takie przykłady sprawiają, że krytycy pytają, jakie zabezpieczenia będą ograniczać działalność TSO — jeśli doniesienia o jej zadaniach są prawdziwe.