Nadwyżka taniej energii wodnej przez lata przyciągała do Paragwaju firmy wydobywające bitcoina. Teraz o dostęp do prądu z tamtejszych elektrowni wodnych coraz mocniej konkurują z nimi przedsiębiorstwa rozwijające infrastrukturę sztucznej inteligencji. Spór może zdecydować o przyszłości branży, która przynosi państwowej spółce energetycznej około 350 mln dolarów rocznie.
Tani prąd przyciągnął górników
Paragwaj korzysta z energii produkowanej przez zaporę Itaipu, jedną z największych elektrowni wodnych na świecie. Jej nadwyżki stały się podstawą rozwoju lokalnego przemysłu wydobywczego: firmy mogły zasilać energochłonne koparki bitcoinowe po stawkach atrakcyjnych na tle innych krajów.
Według danych państwowej spółki ANDE w kwietniu górnicy mieli zakontraktowane łącznie około 944 megawatów mocy. To mniej więcej 13 proc. paragwajskiej części produkcji Itaipu i około 4 proc. mocy wykorzystywanej do globalnego wydobycia bitcoina.
Firmy płacą obecnie 44 dolary za megawatogodzinę, bez corocznej indeksacji. ANDE prognozuje, że w 2026 roku wpływy z tego sektora sięgną 350 mln dolarów — wobec 295 mln rok wcześniej i około 100 mln w 2024 roku.
Kontrakty mają wygasnąć w 2027 roku
Korzystne warunki mogą jednak nie przetrwać kolejnych lat. ANDE zapowiada, że specjalne umowy na dostawy energii dla kryptowalutowych kopalni zakończą się 31 grudnia 2027 roku. Władze spółki określają ten termin jako ostateczny.
Powodem jest nie tylko rosnąca atrakcyjność odbiorców z branży AI. Paragwaj sam potrzebuje coraz więcej prądu: krajowa prognoza zakłada wzrost zapotrzebowania o niemal 8 proc. rocznie do 2027 roku, a następnie o około 5 proc. rocznie.
O zmianę zasad zabiegają także inżynierowie związani z ANDE. Zaproponowali, by od 2028 roku łączny limit dla kopalni kryptowalut, centrów danych i projektów AI wynosił 700 MW, a dostęp do energii przyznawano w przetargach.
Komentarz autora: Tania energia była jednym z głównych atutów Paragwaju w przyciąganiu górników bitcoina. Teraz ten sam zasób staje się przedmiotem rywalizacji z projektami AI. O tym, kto zyska dostęp do prądu, mogą przesądzić długoterminowe kontrakty i zasady przetargów.
Więcej mocy dla najwyższych ofert
W propozycji inżynierów cena wywoławcza miałaby wynosić 56 dolarów za megawatogodzinę, a umowy obowiązywałyby przez trzy do pięciu lat. W przykładowym przetargu stawka mogłaby wzrosnąć do 60 dolarów, co — według autorów wyliczeń — przyniosłoby ANDE około 98 mln dolarów dodatkowych przychodów rocznie.
Dla firm wydobywczych oznaczałoby to jednocześnie wyższe koszty i walkę o ograniczoną pulę energii. Górnicy korzystają już z około 944 MW, czyli znacznie więcej, niż wynosiłby proponowany limit dla całego sektora krypto i AI.
Zobacz także: Wydatki na AI rosną — firmy walczą o kontrolę, tylko jedna trzecia zna koszty. Rosnące zapotrzebowanie na energię sprawia, że kontrola kosztów staje się dla firm coraz ważniejsza.
HIVE szczególnie narażone na zmiany
Niepewność jest istotna zwłaszcza dla HIVE Digital Technologies, spółki notowanej w USA i Kanadzie. Jej umowy dotyczące dwóch paragwajskich lokalizacji — w Yguazú i Valenzueli — wygasają w tym samym terminie co kontrakty innych kopalni.
Na koniec kwietnia w Paragwaju działało około 297 MW z 385 MW mocy wydobywczej wykorzystywanej przez HIVE. To mniej więcej 77 proc. jej operacyjnej infrastruktury. Firma deklaruje, że zależy jej na długoterminowych i stabilnych zasadach, ale nie komentuje trwających rozmów z ANDE.
HIVE zapowiada także rozbudowę lokalizacji w Yguazú, która miałaby zwiększyć jej paragwajską moc do 400 MW. Przy limicie 700 MW sama spółka mogłaby więc potrzebować znacznej części energii dostępnej dla wszystkich firm z branży.
AI zabezpiecza dostawy na lata
Konkurencja ze strony AI nie jest już wyłącznie zapowiedzią. Kuntur, paragwajska firma powiązana z projektem Iguazú AI City, podpisała z ANDE umowę na dostawy do 286 MW przez 15 lat. Planowany kampus, którego koszt szacuje się na 12 mld dolarów, ma powstać w Yguazú — tej samej okolicy, w której działa największa kopalnia HIVE.
Dostawy mają rozpocząć się od 6 MW w grudniu, a od kwietnia 2028 roku wzrosnąć do 146 MW. Średnia cena za większość zakontraktowanej energii wynosi 48,91 dolara za megawatogodzinę i ma być co roku korygowana o inflację w USA, z minimalnym wzrostem o 2,5 proc.
To stawka wyższa niż obecne 44 dolary płacone przez górników, ale niższa od ceny wywoławczej proponowanej przez inżynierów ANDE. Jeśli limit 700 MW obejmie również dostawy dla Kuntur, na przetargi dla pozostałych kopalni i odbiorców AI mogłoby zostać mniej niż 560 MW.
Stawką jest przyszłość paragwajskiego wydobycia
Paragwaj stoi przed wyborem, jak podzielić ograniczone zasoby energii między krajowych odbiorców, kopalnie bitcoina i nowe centra obliczeniowe. Dla ANDE wyższe ceny mogą oznaczać większe przychody, ale dla górników — konieczność renegocjacji umów albo ograniczenia działalności.
Wynik tej rywalizacji pokaże również, jak szybko rozwój sztucznej inteligencji zmienia rynek energii. W Paragwaju to właśnie dostęp do prądu, a nie tylko cena bitcoina, może przesądzić o tym, które firmy utrzymają się w kraju po 2027 roku.
To jest dokładnie ten moment, kiedy bitcoin mining zderza się z rzeczywistością. Jak tylko pojawia się lepszy klient na megawatogodziny, to koparki przestają być takie „strategiczne”. 44 dolary za MWh bez indeksacji to i tak był prezent, dziwne że Paragwaj trzymał to tak długo.
No i wychodzi, że całe to gadanie o decentralizacji kończy się tam, gdzie zaczyna się rachunek za prąd. AI ma dłuższe kontrakty, wyższe marże i mniej hałasu w mediach, więc decyzja jest dosyć przewidywalna. Górnicy będą się jeszcze obrażać, ale rynek energii nie ma sentymentów.
Z punktu widzenia infrastruktury to ma sens. Kopalnie BTC są elastyczne, ale tylko do pewnego momentu, bo jak wchodzą dłuższe umowy i stabilny odbiorca typu data center/AI, to operator sieci wybiera bardziej przewidywalny cashflow. Ciekawe tylko, czy 700 MW nie okaże się za mało przy takim tempie wzrostu zapotrzebowania.
Mam wrażenie że gornicy sami sobie przygotowali ten los. Dla państwa liczy się kto da więcej i na dłużej, a nie czy ktoś kopie BTC czy trenuje modele. Jak AI zaczyna licytować megawaty, to koparki przegrywają z automatu.
To jest też niezły przykład, że „tani prąd” nigdy nie jest tani na zawsze. 44 USD/MWh przy wodnej nadwyzce brzmi super, ale kiedy pojawia się presja krajowa i ktoś płaci prawie 49 z indeksacją, to stary model biznesowy się sypie. Pytanie tylko, czy Paragwaj nie przepali sobie tej przewagi, oddając za dużo mocy pod jeden sektor.
Szczerze? Dobrze, że to się dzieje. Krypto miało przez lata uprzywilejowany dostęp do energii, a teraz wchodzi branża, która realnie buduje infrastrukturę i miejsca pracy. Nie jestem fanem AI hype’u, ale w tym układzie bitcoin ma słabszą pozycję negocjacyjną.
Ten limit 700 MW brzmi jak początek końca dla wielu farm. HIVE może jeszcze coś ugra, ale mniejsze podmioty bez długich kontraktów raczej zostaną wycięte. Najgorsze dla nich jest to, że to nie jest żaden atak na BTC, tylko zwykła alokacja zasobu tam gdzie państwo więcej zarobi.